God kiest altijd de kant van de zwakken en kwetsbaren
De valse deken van vroomheid
Dit is een belangrijk onderwerp dat vraagt om een heldere blik en een eerlijk hart. In het Nederlands Dagblad schreef Dick Schinkelshoek onlangs een treffend artikel over het misbruik van de Bijbel. Mijn verlangen is om op deze website vooral positieve zaken te delen en geen negatieve kwesties aan de orde te stellen, maar het goede schuilt hier juist in het afstand nemen van verkeerd gebruik van de Bijbel. Het gaat erom dat je de weg van God zoekt door Zijn Woord zuiver uit te leggen en te prediken, zodat het mensen echt bemoedigt.
Het komt helaas vaak voor dat mensen op een ongepaste manier met de Bijbel omgaan. Ze proberen anderen te steunen of te corrigeren door met teksten te strooien, maar vaak gebeurt dit op het verkeerde moment of op een manier die de plank volledig misslaat. Boven dit artikel staat een essentieel uitgangspunt, namelijk dat God altijd aan de kant van de zwakken en de kwetsbaren staat.
De schaduwkant van vrome woorden
Wanneer iemand de Bijbel gebruikt om misbruik te verdoezelen of om een ander te manipuleren, is dat verschrikkelijk. We moeten daar krachtig afstand van nemen. Vaak gebeurt dit niet eens met opzet. In pastorale gesprekken citeren mensen teksten met de intentie om te helpen, terwijl ze de ander juist dieper in de put praten.
Denk aan de bekende uitspraak dat God alle dingen doet medewerken ten goede. Als je dat tegen een doodziek persoon zegt, bied je geen troost. Diegene vraagt zich onmiddellijk af hoe hij in hemelsnaam iets goeds moet zien in een slopende ziekte. Hoewel het niet altijd kwaad bedoeld is, leg je de Bijbel op zo’n moment verkeerd uit. Het draait erom dat we Gods Woord ook pastoraal gezien op de juiste wijze hanteren.
Macht en manipulatie
Een kwalijkere vorm is het bewust manipuleren met de Schrift. De schuld wordt dan omgedraaid. Tegen iemand die diep gekwetst is, wordt gezegd dat hij in liefde moet leven en de ander moet vergeven. Het advies luidt dan om het onrecht bij God neer te leggen en het daar te laten.
Op die manier kan een dader ongestraft zijn gang blijven gaan. Men gebruikt Bijbelteksten als een wapen tegen het slachtoffer door te wijzen op de plicht om zeventig maal zeven keer te vergeven. Of het nu gaat om een situatie in het gezin, op school of in de kerk; de boodschap is vaak dat je als christen je andere wang moet toekeren. Je moet je eigen vlees kruisigen, zelfs als het je kapotmaakt. Zo verdedigt men een machtspositie, terwijl het slachtoffer de consequenties lijdzaam moet dragen. Dat is puur misbruik. Vergeven is goed voor je eigen ziel, maar misstanden moeten wel rechtgezet worden. De Bijbel is geen verzameling regeltjes die je te pas en te onpas gebruikt om invloed uit te oefenen.
Pagina 2 – De lessen van Job en Ezechiël
De lessen van Job en Ezechiël
Wijsheid is onmisbaar bij het lezen van de Schrift. Kijk naar Job, die alles verloor en diep in de ellende zat. Zijn vrienden kwamen met vrome woorden en probeerden hem een schuldgevoel aan te praten, terwijl de Bijbel duidelijk stelt dat Job rechtvaardig was. Zelfs de duivel moest dat toegeven. Toch kwamen die vrienden met teksten over wat God zou vinden, waarmee ze hem ernstig tekortdeden.
Dit geestelijke misbruik zien we soms ook vanaf de kansel of podium. Sommige leiders eigenen zich een positie toe waarin ze zichzelf een goddelijk gezag toekennen. Kritiek wordt direct gesmoord met de opmerking dat je de gezalfde van de Heer niet mag aanraken. Ik heb dit in het verleden meegemaakt: een kerkstichter die onfeilbaar wilde zijn en wiens positie werd versterkt door zogenaamde profetieën. Gemeenteleden worden op die manier monddood gemaakt.
De realiteit van vandaag
Recent zagen we dit in de Bethel-gemeente in het Amerikaanse Redding. Leiders hielden de zonden van een andere leider tien jaar lang verborgen. Het resultaat is een enorme desillusie bij gelovigen en grote psychische en financiële schade voor de slachtoffers.
Zodra je daar iets van zegt, wordt vaak de DARVO-tactiek toegepast: ontkennen, aanvallen en de rollen omdraaien. De vragensteller wordt beschuldigd van een gebrek aan liefde of vertrouwen en belandt zo zelf in de beklaagdenbank. De Bijbel is echter vlijmscherp over leiders die hun positie misbruiken. In Ezechiël 34 spreekt God een hard oordeel uit over slechte herders die alleen aan zichzelf denken en de schapen verstrooien.
Geen ruimte voor victim blaming
In de psychologie en de kerk kennen we het begrip victim blaming, waarbij het slachtoffer de schuld krijgt. De Bijbel geeft ons andere voorbeelden. Denk aan Tamar en Amnon. Na de verkrachting van Tamar krijgt zij nergens de schuld; die ligt volledig bij de dader.
Toen Natan koning David confronteerde met zijn overspel met Batseba, zei hij niet dat zij daar niet had moeten baden. Hij zei heel direct tegen David dat híj de man was die verantwoordelijk was voor zijn daden. Dat geldt voor iedere voorganger en voor iedereen die het Woord brengt. Je bent verantwoordelijk voor je woorden. Als die schade aanrichten, mag je dat niet bedekken met de mantel der liefde.
God komt op voor wie onrecht wordt aangedaan. Gebruik Gods Woord daarom nooit als wapen om te kleineren of te overheersen, maar gebruik het om op te bouwen en te versterken. Machtsmisbruik onder het mom van vroomheid is een zeer ernstige zaak die we op grond van de Bijbel moeten veroordelen. Onthoud goed dat God altijd aan de kant van de zwakken en de kwetsbaren staat.
@wimvanputten
Startpagina