Het profetische woord zal niet zwijgen
De stem die niet gehoord mag worden
Belfast
Onlangs bracht het journaal een schokkend bericht uit het noorden van Belfast. Een dertigjarige Soedanese man viel op straat een willekeurige voorbijganger aan met een keukenmes en probeerde hem te onthoofden. Dankzij het heldhaftige ingrijpen van omstanders, die de aanvaller direct overmeesterden, kon de politie het leven van het zwaargewonde slachtoffer redden. Hulpdiensten brachten hem met spoed naar het ziekenhuis.
Dit gewelddadige nieuws roept een ander verhaal op – geen poging, maar een daadwerkelijke onthoofding – dat we lezen in het Nieuwe Testament: het verhaal van Johannes de Doper.
Johannes de Doper
Johannes de Doper was een profeet van God die de waarheid sprak, zonder aanzien des persoons, zowel tegenover gewone burgers als tegenover de koning en priesters. Hij deinsde er niet voor terug om koning Herodes Antipas de spiegel voor te houden vanwege diens huwelijk met Herodias, de vrouw van zijn eigen broer. Tijdens een bezoek aan Rome verbleef Herodes Antipas bij zijn broer in huis. Antipas werd hopeloos verliefd op zijn schoonzus Herodias. De twee kregen een affaire en spraken af dat ze allebei van hun huidige echtgenoten zouden scheiden om met elkaar te kunnen trouwen.
Als reactie op deze ernstige waarschuwing van Johannes sloot Herodes Johannes op in Machaerus, een zwaarbeveiligde bergvesting, om zijn stem tot zwijgen te brengen. Uiteindelijk leidde de bittere haat van Herodias tot de definitieve daad om het profetische woord te stoppen: de onthoofding van Johannes.
Dit patroon – het profetische woord verbieden, de boodschapper het zwijgen opleggen, gevangenzetten of doden – zien we op meerdere plaatsen in de Bijbel. Het is geen incident, maar een patroon dat door de eeuwen heen terugkeert.
Profeten in het nauw
De censuur die Johannes de Doper trof, was niet de eerste keer dat een profeet in de Bijbel de mond werd gesnoerd. Amos sprak krachtig tegen sociale onrechtvaardigheid en valse godsdienst, totdat de priester Amazia hem verbood te spreken en hem het land uitstuurde. Amos mocht niet langer profeteren.
De profeet Jeremia kreeg te maken met vergelijkbare pogingen om hem te doen zwijgen. Omdat hij profeteerde dat Jeruzalem zou vallen door de Babyloniërs, beschouwden de vorsten hem als een landverrader die de moed van de soldaten ondermijnde. Ze wierpen hem in een modderige put – letterlijk begraven – om zijn waarschuwingen te smoren in het slijk en het profetische woord definitief het zwijgen op te leggen.
Zo verging het ook Micha, die opstond tegen koning Achab en het woord van God liet klinken tegenover honderden valse profeten. Dat protest leverde hem een gevangenisstraf op, met de uitdrukkelijke bedoeling het profetische woord achter slot en grendel te plaatsen.
De Bijbel laat echter in al deze geschiedenissen zien dat, hoewel machthebbers de profeten fysiek het zwijgen oplegden, niemand het woord van God kon tegenhouden. De profetieën kwamen onveranderd uit en Gods woord bleef klinken.
Het profetische woord vandaag
Zijn er vandaag de dag ook profetische woorden met een ernstige boodschap? En mag bij ons het profetische woord nog klinken? Drie actuele thema’s verdienen hier onze aandacht.
Het ongeboren kind
Het aantal abortussen in Nederland bedroeg vorig jaar circa 39.438, een aantal dat het jaar daarvoor vrijwel gelijk was. De statistiek laat zien dat 1,9% van deze abortussen plaatsvindt als de foetus 21 tot 24 weken is, omgerekend circa 750 kinderen. Zo’n ongeboren leven heeft dan al een lengte van 28 tot 30 centimeter. Op dat moment zijn de oogjes nog gesloten, maar neemt de baby het verschil tussen licht en donker al waar door de buikwand heen. Het hartje klopt en pompt dagelijks liters bloed rond om de rest van het lichaam van zuurstof en voedingsstoffen te voorzien. Het gehoor ontwikkelt zich sterk. De baby hoort harde geluiden van buitenaf en registreert de hartslag van de moeder. De spieren en het zenuwstelsel raken steeds beter op elkaar afgestemd. De baby maakt reflexmatige bewegingen zoals trappelen, grijpen, aan de navelstreng trekken en duimen, die de moeder op dit punt duidelijk voelt.
Dit leven wordt afgebroken. Mag hier een profetische stem tegen klinken? De mensen die bij een abortuskliniek demonstreren en opkomen voor de rechten van het ongeboren kind, ervaart men als ongemakkelijk. De politie weert hen steeds vaker. Daartegenover staat een beweging die de slogan ‘baas in eigen buik’ hanteert, een feministische kreet uit de jaren zeventig van de vorige eeuw die vandaag de dag opnieuw klinkt. Men stelt dat de vrouw het recht heeft te beschikken over haar eigen lichaam, en gaat daarmee voorbij aan het gegeven dat ieder mens, hoe klein en ongeboren ook, eveneens recht op leven heeft. Een profetisch protest is hierbij op zijn plaats.
Christenvervolging
Een tweede profetisch geluid dat nauwelijks steun ontvangt, is dat rondom christenvervolging. In de Tweede Kamer kaarten politici dit thema regelmatig aan, onder meer door Don Ceder en in de jaren daarvoor door Joël Voordewind. Elk jaar opnieuw publiceert Open Doors de World Watch List, de ranglijst van landen waar christenen het zwaarst onder vervolging lijden. Daarop staan steevast landen als Nigeria, Pakistan en India, waar grote groepen christenen blootstaan aan geweld en onderdrukking.
Toch smoort men ook dit geluid. In de Tweede Kamer wil men er niet expliciet over spreken. Linkse partijen bekijken het kritisch en benaderen een organisatie als Open Doors met wantrouwen, niet omdat ze de feiten over het geweld ontkennen, maar vanwege de conservatief-christelijke signatuur van de organisatie. Dit is pijnlijk, want het gaat om mensenlevens. Met name de linkse partijen PRO, D66 en DENK stemmen nooit mee als er aandacht wordt gevraagd voor dit vraagstuk. Het profetische woord dat klinkt in de Tweede Kamer, smoort men het liefst zo snel mogelijk. Het NOS-journaal zal zelden of nooit spreken over vervolgde christenen door moslimgroepen, maar spreekt liever eufemistisch over ‘stammenstrijd’ in plaats van brute vervolging.
De steen des aanstoots
De grootste profetische stem die verstomt, is het getuigenis van Jezus Christus. Van Jezus wordt gezegd dat Hij een steen des aanstoots is waarover mensen struikelen, wiens naam niet mag klinken en wiens naam men liever gebruikt als scheld- of vloekwoord dan als weg tot verlossing. De Bijbel zegt hierover in Romeinen 9:33: “Zie, Ik leg in Sion een steen des aanstoots en een rots van struikeling. En ieder die in Hem gelooft, zal niet beschaamd worden.”
Onlangs viel een moslim in Amsterdam een evangelieverkondiger aan, omdat hij niet wilde dat de naam van Jezus in de hoofdstad klonk. In Engelse binnensteden zoals Londen en Bristol vielen omstanders straatpredikers fysiek aan en joelden hen uit omdat ze het oneens waren met hun boodschap. Alleen politieoptreden kon erger voorkomen. In Frankrijk zijn priesters vermoord, een van hen zelfs in zijn eigen kerk. In Canada mogen predikers in de openbare ruimte niet meer vrijuit spreken, wat leidde tot duw- en trekwerk en agressieve protesten, terwijl de politie lijdzaam toekeek. Steeds vaker worden er kerken in brand gestoken. De naam van Jezus is een naam die aanstoot geeft.
Zo ziet men de naam van Jezus als een ergernis en mogen mensen dit profetische woord niet vrijuit verkondigen: dat er slechts één weg is die leidt tot zaligheid, en dat is de naam van Jezus. Die stem moet zwijgen, die naam mag niet worden genoemd in de openbare ruimte.
Het profetische woord blijft klinken
Van Amos tot Jeremia, van Johannes de Doper tot de straatprediker in Amsterdam: het patroon is onveranderd. Men verbiedt het profetische woord, de boodschapper wordt gevangengezet, verbannen of gedood. En toch, zo leert de Bijbel, kon niemand Gods woord ooit stoppen. De profetieën kwamen uit. Het woord bleef klinken.
De vrees bestaat dat de weerstand tegen alles wat met het Koninkrijk van God te maken heeft en tegen de naam van Jezus Christus, de komende jaren alleen maar zal toenemen. Daarom moet het profetische woord niet zwijgen over het ongeboren leven, over vervolgde christenen en over de naam van Jezus Christus als de enige weg tot verlossing. Het profetische woord zal niet zwijgen.
@wimvanputten
Startpagina