Het gewicht van een verborgen leven
De schuldbelijdenis van de christelijke schrijver Philip Yancey
De bekentenis van Philip Yancey valt rauw op het dak bij wie hem als moreel kompas zag. Het verbrijzelt het beeld van de onfeilbare leraar en confronteert ons met menselijke zwakheid.
De pijn van een val
Als een wegwijzer die velen de weg wees zelf de weg kwijtraakt, voelen we dat allemaal. De recente bekentenis van Philip Yancey komt bij velen echt binnen en vervult met verdriet en verwarring. Hier spreekt een man wiens pen zovelen heeft getroost en wiens woorden over genade miljoenen harten bereikten. Acht jaar lang had hij een verborgen relatie met een getrouwde vrouw. Zijn woorden en boeken stonden in het teken van de waarheid en puur leven. Het voelt wrang, alsof degene die ons leerde lopen zelf hard ten val is gekomen. Toch moeten we juist nu even pas op de plaats maken. Niet om met een bestraffende vinger te wijzen, maar om in ootmoed stil te staan bij wat hier werkelijk gebeurt.
De last van het verborgen houden
Wie een geheim van deze omvang met zich meedraagt, torst een steen die met de dag zwaarder wordt. Koning David wist er alles van toen hij schreef dat zijn beenderen wegkwijnden door zijn dagelijks gejammer zolang hij zweeg. Het verbergen van een geheim vreet aan je ziel. Het lijkt mij haast ondraaglijk om zo een geheim leven te hebben, maar blijkbaar hebben anderen er minder moeite mee. Wat is het triest wanneer iemand gebukt gaat onder een groot geheim dat angstvallig verborgen moet blijven. Het is een zware last, zeker omdat je donders goed weet dat het zonde is. Dat geldt in de eerste plaats tegenover God, maar het schaadt natuurlijk ook de relatie met zijn eigen vrouw en de echtgenoot van zijn minnares. Yancey schreef over een God die zoekt, wacht en vergeeft, terwijl hij ondertussen iets droeg wat hij met niemand kon delen. Die eenzaamheid in een dubbelleven moet bijna ondraaglijk zijn geweest. Dat rechtvaardigt de fouten niet, maar het helpt ons wel inzien dat zondigheid iets is waar wij allemaal mee te maken hebben. Ieder in zijn eigen kwetsbaarheid.
De kwetsbaarheid van ons allen
Wij zijn uiteindelijk allemaal aarden vaten. De apostel Paulus gebruikte dat beeld niet als een mooie metafoor, maar als een nuchtere vaststelling van de werkelijkheid. Wij zijn broze schepselen die een schat dragen die onze eigen vermogens ver te boven gaat. Voor degenen met een publieke verantwoordelijkheid, zoals schrijvers en voorgangers, zij die in de spotlights staan, kan die druk nog hoger oplopen. Zoals iemand een keer tegen mij zei: je kunt beter niet op een podium lopen, want je kunt er alleen maar vanaf vallen. En die val is dan groot; de schaamte, de eenzaamheid daarna. Uiteindelijk, welke taak of functie je ook hebt, ieder mens heeft te maken met zijn eigen zwakheid en kwetsbaarheid. We hebben allen nog te maken met momenten waarin het even niet gaat, of dat je verkeerde keuzes maakt die je in de gevarenzone brengen. Dit roept de vraag op: is er bij ons wel ruimte voor zwakheid voordat het tot een val komt? Of leggen we de lat voor heiligheid zo hoog dat niemand meer durft toe te geven dat hij worstelt of op het randje van de afgrond staat?
De stenen lagen klaar
Ik moet denken aan de vrouw die op heterdaad werd betrapt. Ze werd meegesleurd, te schande gemaakt en gebruikt als pion in een theologisch steekspel. De stenen lagen al klaar in de handen van de omstanders. En Jezus, de enige die werkelijk het recht had om te oordelen, bukte zich en schreef in het zand. Zijn woorden brachten alles tot stilstand: wie zonder zonde is, mag de eerste steen werpen. Eén voor één lieten ze hun wapens vallen. In de zachtheid waarmee Hij tegen haar sprak, gaf Hij haar haar waardigheid terug. Hij keek de zonde niet weg, maar Hij koos ervoor om niet te veroordelen. Dat is de weg van Christus. Hij trapt niet na, maar tilt op.
De weg van herstel
Herstel is zelden een rechte lijn naar boven. Het is eerder een proces van struikelen in de juiste richting. Dat vraagt om een eerlijkheid zonder in zelfmedelijden te vervallen. Het vraagt ook om het nemen van verantwoordelijkheid voor de aangerichte schade, want vergeving wist het trauma van de betrokkenen niet zomaar uit. Soms is daar tijd en afstand voor nodig, ver weg van de schijnwerpers. Philip Yancey heeft er nu voor gekozen om zich terug te trekken en die verantwoording aan te gaan. Dat vraagt wellicht meer moed dan simpelweg doorgaan alsof er niets aan de hand is.
Wat doen wij met zijn geschriften?
De vraag rijst of we zijn boeken nog wel kunnen lezen. Moeten we een werk als “Wat is er zo geweldig aan genade?” nu bij het oud papier zetten? Ik denk van niet. Waarheid blijft waarheid, ook als de boodschapper ervan faalt. David schreef zijn mooiste psalmen terwijl hij ook te dealen had met zijn schaamte, en Petrus werd de rots van de kerk nadat hij zijn Heer had verloochend. God werkt vaak door gebroken instrumenten heen. Misschien lezen we zijn boeken nu met meer begrip, in het besef dat ook Philip een zoeker was die zelf die genade harder nodig had dan wie dan ook.
Een oproep aan ons allen
Laten we de stenen neerleggen. Tegelijkertijd mogen we niet doen alsof er niets aan de hand is. De schade is echt en het publieke getuigenis is beschadigd. Dit is echter precies het moment waarop de kerk kan laten zien waar ze werkelijk voor staat. Genade is niet goedkoop, want het kostte Christus alles, maar ze is wel degelijk beschikbaar. Ook voor degenen die gevallen zijn. Laten we bidden voor herstel en voor de tijd die nodig is om te genezen. En laten we vooral ook naar onszelf kijken. Waar zijn wij kwetsbaar en waar hebben wij een vertrouweling nodig die ons de spiegel voorhoudt?
God die herstelt
Er is hoop, niet omdat wij zo perfect zijn, maar omdat God trouw blijft. David bleef een man naar Gods hart omdat hij telkens weer terugkeerde naar zijn Schepper. Gods verhaal met een mens eindigt nooit bij de val. De rechtvaardige mag dan zevenmaal vallen, hij staat ook weer op. Moge dat gelden voor Philip Yancey en voor ons allemaal. Niet vanuit eigen kracht, maar gedragen door de genade die altijd groter is dan onze diepste misstap.
@wimvanputten
Startpagina