Tom de Wal: “Dit kan gewoon echt niet in Nederland”
Een eerlijk gesprek
Tussen bijbel en arrestatiecel: Het radicale pad van Frontrunners
Ik heb dit artikel geschreven nadat ik met grote belangstelling heb geluisterd naar de podcast ‘Dick en Daniël Geloven het Wel’, verzorgd door de Nederlands Dagblad-journalisten Dick Schinkelshoek en Daniël Gillissen met Tom de Wal.
Hekel aan de kerk
Tom groeide op in een Nederlands Gereformeerd gezin met “hele lieve christelijke ouders”, maar in een kerk waar nauwelijks jongeren kwamen. “Zeker in mijn tienerjaren had ik eigenlijk meer een hekel aan de kerk en het geloof dan dat ik er iets mee had,” vertelt hij. Op de middelbare school waren hij en zijn gezin de enigen uit zijn klas die naar de kerk gingen. Hij vond het saai, niet relevant en zat vol weerstand.
Die weerstand werd pas doorbroken toen zijn moeder voorstelde dat hij catechisatie zou gaan volgen. Dat botste echter met zijn passie voor vechtsporten. “Ik was destijds heel fanatiek. De catechisatie was op maandagavond, precies wanneer ik wilde thaiboksen. Bovendien klikte het totaal niet tussen de dominee en mij.”
Op zoek naar een alternatief belandde Tom bij een Alpha-cursus. Hij had voor zichzelf al besloten: “Ik zit die tien avonden uit en daarna zien ze me nooit meer terug.” Maar het liep anders. “Tijdens die Alpha-cursus ben ik tot bekering gekomen.”
De geboorte van Frontrunners
Na zijn bekering werd Tom jeugdleider in een kerk waar veel jongeren tot geloof kwamen. Hij kreeg regelmatig uitnodigingen om elders te spreken. Toen hij klaar was met zijn hbo-opleiding en zijn toenmalige verloofde (nu zijn vrouw) de bijbelschool in Engeland afrondde, stond hij voor een keuze. “De kerk vroeg of ik deeltijds voor hen wilde werken, maar ze konden geen volledig salaris bieden. Ik ben in gebed gegaan en hoorde God heel duidelijk zeggen dat ik mijn eigen bediening moest stichten. Zo is Frontrunners ontstaan.”
Wat Frontrunners vanaf de eerste dag uniek maakte, was hun innovatieve benadering van moderne communicatiemiddelen.”We waren een van de eersten met een online bijbelschool en video-onderwijs. We wilden verdiepend en soms wat radicaler onderwijs neerzetten. Blijkbaar zochten veel christenen daarnaar, omdat ze dat op zondagochtend in hun eigen gemeente niet altijd kregen.”
De eerste jaren waren echter geen groot succes. “Dat viel tegen. Je moet hard werken voor dat bereik,” geeft Tom toe. De doorbraak kwam in 2020, toen zijn boek Jezus Aanraken uitkwam – precies tijdens de coronaperiode. “God gaf mij tijdens het bidden de instructie: schrijf een boek over hoe mensen genezing kunnen ontvangen als er niemand voor hen kan bidden. En geef het zoveel mogelijk gratis weg.”
Omdat Frontrunners al jaren met video werkte, profiteerden ze ervan toen alle kerken online gingen. “Christenen die op YouTube een preek zochten, kwamen massaal bij ons uit. Sinds 2020 is de groei en bekendheid razendsnel gegaan.”
Een ruziemaker?
Tom heeft de reputatie omstreden te zijn. Op het podium zegt hij soms stevige, provocerende dingen. Is hij een ruziemaker? “Ik ben doelgericht. Als ik voel dat ik ergens voor moet vechten, zeker voor Bijbelse waarheden, dan doe ik dat. Maar ik ben niet iemand die overal tegen strijdt. Choose your battles. We reageren eigenlijk nooit op wat er over ons gezegd wordt, en dat is nogal wat.”
Hij probeert te strijden voor een groter doel. “Als dat doel wordt aangetast, ga ik door. Dat was ook de situatie in Tilburg. Het hogere doel was in dit geval de vrijheid om te bidden en ongestoord een kerkdienst te kunnen houden.”
Het homogenezingsdebat
Een van de labels die aan Tom kleeft is ‘homogenezing’. Hij weerspreekt dit stellig. “Ik heb dat nog nooit gedaan. Dat beeld is ontstaan door een evangelisatiecampagne in Zeeland, die toevallig samenviel met Roze Zaterdag. Een journalist mailde ons vooraf met vragen die helemaal niet over dat evenement of over homoseksualiteit gingen. Maar in de krant stond vervolgens groot: ‘Homogenezen – Tom de Wal komt naar Goes om homo’s te genezen’.”
Hij benadrukt dat ze er nooit voor bidden. “We krijgen die vraag eigenlijk nooit. In een genezingsdienst is de vraag nog nooit gesteld.” Over de wetgeving rondom conversietherapie zegt hij: “In mijn netwerk ken ik geen enkele kerk of bediening die dat doet. En ik ken er behoorlijk wat.”
Wel heeft hij een duidelijk standpunt: “Wij geloven dat het huwelijk bestemd is voor één man en één vrouw.” Zou iemand met een homorelatie in zijn team kunnen werken? “Dat zou bij ons niet kunnen. Tegelijkertijd pleit ik voor vrijheid: mensen zijn vrij om voor welk thema dan ook om gebed te vragen, zolang het maar niet afgedwongen is.”
De avond in Tilburg
Het weekend waarin Tom landelijk nieuws werd, begon in Eindhoven. Daar zou hij een genezingsweekend houden in het Evoluon, maar die locatie zegde af. Ook een vervangend hotel trok zich terug na protesten en bedreigingen van LHBTI+-activisten.
“In de loop van de vrijdag kregen we te horen: je hebt vanavond geen ruimte meer. Dan heb je nog maar een paar uur. Je begint dan niet even snel een rechtszaak, dus we moesten direct een alternatieve locatie vinden.” Dat werd Praise Tilburg, een bevriende kerk. “Pastor John zei: ‘Je bent van harte welkom.’ Zij houden vaker dit soort weekenden.”
Wat Tom niet had verwacht, was de escalatie die volgde. “Ik liep de samenkomst binnen, de teams waren aan het bidden en er was aanbiddingsmuziek. Opeens hoorde ik: ‘Tom, er staat politie aan de deur’.” Vier agenten kwamen binnen met een duidelijke boodschap: de samenkomst moest onmiddellijk stoppen op last van de burgemeester.
Toms reactie was direct: “Zo werkt het niet in Nederland. Sterker nog, u mag hier officieel niet eens binnenkomen. Het is bij de wet verboden dat de politie een kerkdienst binnenvalt.”
Escalatie op straat
Uiteindelijk werden Tom en de bezoekers door de politie naar buiten geleid. “We liepen de kerk uit en de politie gebood me naar rechts te gaan. Prima, dat deden we met de hele groep.” Buiten stond een groep mensen te wachten die was tegengehouden. “Zij stonden daar in de sneeuw en de regen te wachten op wat er zou gebeuren.” Tom sprak hen toe: “Jongens, wat hier gebeurt kan niet. Laten we samen bidden en dan gaan we naar huis.”
Op dat moment stapte er een man uit de menigte naar voren. “Hij zei: ‘Ik ben hier met mijn vrouw gekomen voor gebed. Wilt u voor haar bidden?’ Ik zei ja en begon voor haar te bidden.” De politie bleef aandringen dat hij moest doorlopen, verder de straat in. “Terwijl ik voor die vrouw bad, genas zij. Een agent kwam naar me toe en zei: ‘Als u nu doorgaat met deze handelingen, arresteer ik u’.”
Toms reactie was vol ongeloof: “U gaat me arresteren omdat ik op straat voor mensen bid? Dat was het moment dat ik dacht: dit kan gewoon echt niet.” Hij bood nog aan om naar huis te gaan, maar toen Omroep Brabant vragen begon te stellen, greep de politie in. “Na de eerste vraag kwam er zes man politie op me af en werd ik gearresteerd.”
In de cel
Tom bracht enkele uren in de cel door. “Het was een unieke ervaring. Zonder telefoon, ik kon niemand bereiken. Een klassieke cel: een stalen bed, een matrasje en een dekentje. Dat was het.”
Was hij stiekem blij met de arrestatie omdat het zijn verhaal versterkt? “Nee, absoluut niet. Ik vind het diep triest dat dit gebeurt. Het komt ons ook helemaal niet goed uit; het vinden van locaties was al lastig en dat wordt er zo niet makkelijker op.”
Christenvervolging in Nederland?
Tom noemt de gebeurtenis ‘vervolging’. Een zwaar woord, vinden critici. “Ja, dat geloof ik wel. Ik zie de algemene houding tegenover christenen in Nederland verharden. Vrijheid moet van twee kanten komen.”
Is het geen religieus analfabetisme of onwetendheid van de overheid? “Nee, dit was een doelbewuste actie van de burgemeester om een gebedsdienst te verbieden. Stel je voor dat dit in een Afrikaans land was gebeurd en deze beelden doken op. Dan was iedereen in Nederland verontwaardigd geweest.”
In zijn boek Verwacht Vervolging beschrijft Tom 44 vormen van vervolging in het Nieuwe Testament, waarvan er slechts enkele fysiek zijn. “Er zijn 40 niet-fysieke vormen, zoals liegen, lasteren en beschuldigen. Dat is minder erg dan gedood worden, maar het blijft vervolging.”
Genezing en theologie
Toms overtuiging is onwankelbaar: “God geneest altijd. Bijbels gezien hoort genezing erbij. Jezus zegt: ‘Leg handen op zieken en zij zullen genezen.’ Er is geen tekst waarin Jezus zegt: ‘Misschien gebeurt het een keertje niet’.”
Maar wat als mensen niet genezen? “Dat is de weerbarstige praktijk, maar dat doet niets af aan de opdracht van Jezus. Ik zie nu veel meer mensen genezen dan tien jaar geleden. Is God veranderd? Nee, maar ik ben wel gegroeid en heb veel geleerd.”
Hij verwerpt de kritiek dat hij mensen een schuldgevoel aanpraat. “Dat is een karikatuur. Als mensen dat willen, blijven we met hen bidden en in geloof staan. Als ze zeggen dat ze het niet meer willen, is dat ook prima.” Over medische zorg is hij helder: “Pak alles aan om gezond te worden. Ga in gebed én gebruik wat artsen je kunnen bieden. Wij geven nooit medisch advies of medicijnadvies; wij bidden alleen.”
Toekomstplannen
Ondanks de ophef gaat Tom onverminderd door. “We willen uiteindelijk 100 kerken stichten in Nederland. We hebben onze scholen en onze boeken zijn inmiddels een miljoen keer gedrukt.” Een miljoen boeken is voor Nederlandse begrippen uitzonderlijk veel. “Er gaan er gemiddeld 500 per dag uit. Daar zijn we heel blij mee; zo bereiken we ontzettend veel mensen.”
Tom blijft bij zijn standpunten, ongeacht de kritiek. Op het verwijt van andere voorgangers dat hij moeilijk bereikbaar is voor gesprek, reageert hij verbaasd. “Ik herken me daar niet in; ik heb met de meesten juist heel goed contact.” Hij staat open voor dialoog, ook met critici. “Dat lijkt me hartstikke mooi.”
Of je het nu eens bent met zijn theologie of niet, één ding staat vast: Tom de Wal laat zich niet uit het veld slaan. Voor hem is het een kwestie van trouw blijven aan zijn Bijbelse opdracht, wat de consequenties ook zijn.
Met dank aan het Nederlands Dagblad:
@wimvanputten
Startpagina