Je hemelse voetafdruk
Laat een voetafdruk van geloof en liefde achter, niet van ijdelheid
De realiteit van vergankelijkheid
Als je mijn leeftijd bereikt, word je je ervan bewust dat het grootste deel van je leven achter je ligt. Niet dat ik daar elke dag mee bezig ben, maar op onverwachte momenten dringt de vraag zich toch op: hoe lang heb ik nog?
Onlangs waren we bij vrienden. Hij is weduwnaar, zij weduwe. Na een aantal jaren hebben ze elkaar gevonden en een nieuwe liefde ontwikkeld, iets wat ze geen van beiden hadden verwacht. Het gebeurt gewoon, en hoe mooi is dat? Beiden hebben een geschiedenis van verdriet, maar hun leven kreeg weer glans.
Als ik de krant lees, kom ik onvermijdelijk bij de rouwadvertenties op de laatste pagina’s. Ik lees de teksten, zoek naar bekenden. Dan zie ik hun geboortedatum en denk: dat is mijn geboortejaar, of bij een ander: die leeftijd ben ik al gepasseerd.
Een verhaal van vriendschap en verlies
In het laatste jaar voor mijn pensioen kwam een collega elke ochtend, nadat de leerlingen aan het werk waren, naar mijn kamer om even bij te praten onder het genot van een kop koffie. We zouden samen aan het einde van het schooljaar van ons vroegpensioen gaan genieten. Hij was prediker en had net als ik een verlangen om nog vele jaren de boodschap van onze Heer te brengen in de gemeenten waar hij kwam.
Hij had zijn standaardgrap: “Wim, nog achtentachtig dagen, vijf uur en twaalf minuten en dan zijn we vrij. Dan hoeven we niet meer.” Dat laatste was niet mijn uitspraak, want ik had het prima naar mijn zin. Maar na zoveel jaar was het voor mij ook welletjes en mocht de jongere generatie het overnemen.
Helaas heeft mijn vriend en collega maar drie jaar geleefd nadat hij getroffen werd door een dodelijke ziekte. Veertien jaar later besef ik: ik mag dankbaar zijn. En dat is dan ook elke dag mijn dankgebed.
De onvermijdelijke waarheid
Over de dood hebben we het liever niet. Maar op je uitvaart komen ze allemaal. Sommigen hebben er zelfs vrij voor genomen; ze laten een belangrijke vergadering schieten, speciaal voor jou! Voor een laatste groet en een laatste ontmoeting, alleen niet meer in levenden lijve.
Weet je wat zo gek is? Dat bespraken we ook met onze vrienden: de wereld draait gewoon door, alsof er niets gebeurd is. Je echte vrienden huilen een potje, dat weet ik zeker. Een paar dagen zijn ze er helemaal kapot van. Maar binnen een week zitten ze alweer te schateren om een grap op televisie.
Wat me de laatste tijd ook opvalt, is dat de bekende namen uit het verleden in onze kerken helemaal niet meer bekend zijn. De sprekers aan wiens lippen ik hing, wie kent ze nog? Dat geldt ook voor de politiek: Lubbers, wie is dat? Van Agt of Den Uyl, nooit van gehoord. Zo zal ook onze naam over een paar jaar vergeten zijn, op je naaste familie na.
Wat laat je werkelijk na?
Mensen die niet geloven in het hiernamaals, zeggen: “Je leeft voort in de gedachten van je geliefden.” Maar ik weet niets van mijn opa’s die gestorven zijn voordat ik geboren werd. Die uitspraak gaat dus al niet op voor mij.
Een beroemde uitspraak uit de Bijbel, “Alles is ijdelheid” uit het boek Prediker, is een levenswijsheid die de betrekkelijkheid van alles benoemt. Prediker heeft diep nagedacht over de zin van het leven. Zelfs in zijn internationaal geroemde wijsheid en rijkdom komt koning Salomo tot deze uitspraak. Hij geeft daarmee aan dat alles wat mensen nastreven—rijkdom, macht, plezier, kennis—uiteindelijk leeg en zinloos is, omdat het leven kort is en de dood onvermijdelijk.
De waarde van je hemelse voetafdruk
Er is een zin in een bekend lied uit de evangelische bundels die luidt: “Niets is hier blijvend, niets is hier blijvend, alles, hoe schoon ook, zal eenmaal vergaan; maar wat gedaan werd uit liefde tot Jezus, dat houdt zijn waard’ en zal blijven bestaan.”
Met het oog op de eeuwigheid zijn kennis en rijkdom, aanzien en macht onbelangrijk. De eeuwige schatten—je hemelse voetafdruk—gaan daar ver bovenuit. De term ‘voetafdruk’ wordt tegenwoordig veel gebruikt in relatie tot je invloed op het klimaat. Als je veel vliegt, heb je een flinke voetafdruk ten nadele van het klimaat. Maar laten we ons eens druk maken over onze hemelse voetafdruk. Wat hebben we gedaan uit liefde voor onze naaste, zorg voor onze medemens en het eren van God? De Bijbel zegt dat dat uiteindelijk onze bestemming is.
Hetzelfde boek Prediker eindigt in het laatste hoofdstuk met: “…de mens gaat immers naar zijn eeuwig huis: Rouwklagers doen de ronde in de straat…het stof keert terug naar de aarde zoals het was, en de geest keert terug tot God, die hem gegeven heeft.” Dat is uiteindelijk onze bestemming, onze toekomst na een leven op aarde, vol grote vreugde en dankbaarheid, maar ook van diep verdriet en eenzaamheid.
Of zoals iemand het eens uitdrukte: “Dat is mijn laatste bed: ik lig erin, maar ik word nooit meer wakker.” Ja, dat geldt zeker op aarde, maar je slaat je ogen op een andere plaats op. Op een grafsteen zag ik de uitdrukking staan: “Dit is geen einde. Dit is een begin van een nieuw begin.” In die woorden klinkt gelukkig de hoop door.
Verlies zonder troost
Afgelopen dagen las ik een artikel over de bekende singer-songwriter Douwe Bob. Hij gaf in een gesprek aan dat hij worstelt met het verlies van zijn overleden zoontje Gabriel en zei: “Ik wil het niet verwerken.” Hij stelde in dat gesprek ook: “Omdat ik zelf niet gelovig ben, vind ik het extra moeilijk om troost te vinden in dit verlies.” Douwe Bob had liever de overtuiging gehad dat zijn zoon ergens nog voortleeft, maar zo ziet hij dat niet. “En dat maakt zo’n verlies zwaar.” Wat gun ik deze man de troost die onze Heer mensen kan geven bij zo’n groot verlies, zeker van een jong kind.
De vraag aan jezelf
Maar nog even terug naar onze hemelse voetafdruk. Durf je jezelf de vraag te stellen: hoe ziet mijn hemelse voetafdruk eruit? Wat heb ik te zeggen over mijn leven als ik terugkijk?
In de vertaling van het Boek wordt het zo omschreven: “Want wij zullen allemaal eens voor Christus rekenschap moeten afleggen. Dan wordt alles blootgelegd. Ieder van ons zal krijgen wat hem toekomt, voor wat hij in zijn aardse lichaam heeft gedaan, goed of kwaad.” (2 Kor. 5:10). In de HSV wordt gesproken over: “openbaar worden voor de rechterstoel van Christus.”
Dat moet je niet verbinden aan angst en straf, want dit heeft juist een heel andere betekenis. Het Griekse woord voor rechterstoel is ‘bema’, een podium waarop bij de Griekse spelen de winnaars hun prijzen kregen. Dit geeft een ander beeld dan velen denken. Het is een beloningsoordeel, en niet een oordeel dat leidt tot veroordeling. Je hemelse voetafdruk wordt getoond. Zelfs alle goede dingen die je in het verborgene hebt gedaan—je gebed voor een ander, de hulp die je gaf zonder dat iemand het opmerkte—worden opgemerkt door het Hoogste Gezag.
Reflectie en bemiddeling
Wat is de indruk die ik achterlaat in deze wereld, bij de mensen om me heen, bij mijn vrouw en kinderen, en bij mijn collega’s en medegelovigen? Ben ik een voorbeeld geweest, ben ik een goede vader en echtgenoot geweest? Ik weet dat wij allen, maar zeker ik, vaak genoeg tekortgeschoten zijn in alles wat van ons verwacht mocht worden. Maar toch…
Ik weet me geliefd, en wanneer mijn laatste moment daar is, weet ik dat ik niet bang hoef te zijn voor die Rechterstoel. Want ik heb een voorspraak, een Middelaar, een hemelse Advocaat: de Heer in wiens handen ik mijn leven al vele jaren geleden heb gelegd.
@wimvanputten