De pottenbakker
Vorming en vertrouwen
Wanneer God spreekt
Soms gebruikt God heel gewone dingen om iets dieps duidelijk te maken. Het gebeurde jaren geleden na een conferentie. Ik had geluisterd naar een indringende prediking over toewijding, waarin ik Gods Geest sterk had ervaren en veel nieuwe inzichten had gekregen over het dienen van God, voelde ik me paradoxaal genoeg een beetje neerslachtig. De Heilige Geest had me namelijk overtuigd van mijn eigen zwakheden en tekorten. Je kent dat wel, zo’n moment waarop je ineens heel scherp naar jezelf kijkt. Het was in die stemming dat ik de bekende tekst uit Jeremia 18 las.
“Het woord dat van de HEERE tot Jeremia kwam: Maak u op, daal af naar het huis van de pottenbakker, en daar zal Ik u mijn woorden doen horen.”
Als God spreekt, is het belangrijk om te luisteren. Maar waar in jouw leven krijgt Gods woord eigenlijk de ruimte? Ligt de Bijbel alleen op je nachtkastje? Hoor je het alleen op zondagochtend? Echte honger naar God gaat hand in hand met honger naar zijn woord.
De werkplaats van verandering
God stuurde Jeremia naar het huis van de pottenbakker, en niet zomaar. Die werkplaats, vaak bij de rivier waar water en klei samenkomen, is voor mij een prachtig beeld van de gemeente van Jezus Christus. Het is dé plek waar het proces van verandering in gang wordt gezet.
Daar klinkt Gods woord. Daar wil Hij ons een visioen geven. Maar dan moeten we er wel zijn, met open oren, zonder afleiding van de dagelijkse drukte. De HEERE pakt, zoals vaker, een voorbeeld uit het alledaagse leven. Pottenbakken was in die tijd net zo gewoon als autorijden nu.
Jeremia was gehoorzaam. Hij daalde af, zonder te mokken of te vragen: “Wat moet ik daar nou?” Hij ging gewoon. En wat zag hij? Precies op dat moment was de pottenbakker bezig met het vormen van iets op de draaischijf. Perfecte timing, of niet soms?
Het proces van vorming
Op zichzelf is aarde waardeloos totdat het wordt gebruikt. Net zo moet klei eerst worden opgegraven voordat het bruikbaar is. Zo graaft God ons ook op om ons te gebruiken. Door de Heilige Geest worden we overtuigd, geroepen en naar de werkplaats van de HEERE gebracht.
Dan begint het echte werk. Klei moet maanden onder water bewaard worden om de juiste kwaliteit te krijgen. Het moet geprepareerd worden: vermengd met water, stenen moeten eruit en alle luchtbellen moeten eruit gekneed worden. Die luchtbellen maken de klei namelijk kwetsbaar en zorgen ervoor dat de vaas breekt als er druk op komt.
Dat klinkt bekend, toch? Al die dingen in ons leven die ons hol maken, die nutteloze ruimte innemen. God wil door zijn woord alle lucht uit de klei halen, zodat alleen echtheid overblijft. Dit vernieuwingsproces kan soms pijnlijk zijn, maar het is noodzakelijk om zwakke plekken te voorkomen.
Als het misgaat
“Mislukte de pot die hij bezig was te maken, zoals dat gaat met leem in de hand van de pottenbakker, dan maakte hij daarvan weer een andere pot, zoals het de pottenbakker goed dacht te maken.”
Soms loopt het mis. Dingen gaan anders dan je voor ogen had. De reden is niet altijd duidelijk, maar de pottenbakker is nooit de schuldige. Onze hemelse Vader weet precies wat we nodig hebben.
Het mooie is: als het misgaat, is dat geen ramp. “Zoals dat gaat met leem in de hand van de pottenbakker” — het hoort erbij. Hij begint gewoon opnieuw. Soms kunnen wij het simpelweg nog niet aan. Jezus zei het zelf: “Nog veel heb Ik u te zeggen, maar gij kunt het thans niet dragen.”
Aarden vaten met een schat
Paulus schrijft in 2 Korinthe 4:7: “Maar wij hebben deze schat in aarden vaten, zodat de kracht, die alles te boven gaat, van God is en niet van ons.”
We zijn aarden vaten: kwetsbaar en broos. Toch zijn we bruikbaar voor God, omdat Hij een schat in ons heeft gelegd. Die schat is van Hem: het eeuwige leven, een kracht die alles te boven gaat. We mogen het bewaren, ermee werken en het delen met anderen. Maar we moeten nooit vergeten: wij zijn de vaten, de kracht is van Hem.
Te midden van de storm
“In alles zijn wij in de druk, doch niet in het nauw; om raad verlegen, doch niet radeloos.” Het vormingsproces gaat gepaard met moeite, daar hoeven we niet van op te kijken.
Het zijn niet de omstandigheden die ons vormen, maar het werk van de HEERE daarin. Zelfs te midden van pijn ervaren we zijn aanwezigheid. Denk maar aan de geloofshelden: noem er één die volwassen is geworden in het geloof zonder verdrukking, afwijzing of eenzaamheid. Geen één. Juist in die situaties toonde God zijn trouw.
Paulus is het perfecte voorbeeld: van een trotse, hoogmoedige moordenaar naar een nederige, afhankelijke leider aan Gods hand. Hij ging door van alles heen: slagen, gevangenschap, oproeren, nachten zonder slaap, honger en dorst. En wat was zijn houding? Hij zong psalmen in de gevangenis!
In zijn hand
“Zal Ik niet met u kunnen doen zoals deze pottenbakker, o huis Israëls? Zie, als leem in de hand van de pottenbakker, zo zijt gij in mijn hand.”
De vraag is: verhardt het leven ons, of vormt het ons? Is de HEERE erbij, of moet Hij ons als onbruikbaar terzijde stellen omdat weerspannigheid en hardheid ons compleet ongeschikt hebben gemaakt?
Mozes had alle reden om te verharden na veertig jaar in de woestijn. David werd buitengesloten en zat bij de schapen in de eenzaamheid. Maar juist die plekken waren de plekken waar God hen kon bereiken en vormen.
Verschillende bestemmingen
“In een groot huis zijn niet alleen voorwerpen van goud en van zilver, maar ook van hout en van aardewerk, en wel deels met eervolle, deels met minder eervolle bestemming.”
We hebben allemaal een verschillende bestemming in Gods dienst. Verschillende karakters, temperamenten en manieren van uiting. Sommigen krijgen de ‘eervolle bestemming’ – denk aan een prachtige bediening van zang en lofprijzing. Anderen krijgen de ‘oneervolle bestemming’ – de huishoudelijke voorwerpen die veel te verduren krijgen.
Maar welke plaats je ook krijgt in het huis van de HEERE, het gaat erom dat we de vorm aannemen die de pottenbakker ons wil geven.
Vertrouwen
Zelfs als dingen misgaan, zijn we in zijn hand. Hij wil ons vormen, vernieuwen. Ook al lijkt het nog niets te worden, Hij zal zijn doel bereiken. Hij zoekt het beste voor ons leven en werpt ons niet van zich af. Hij houdt van ons, heeft al veel in ons geïnvesteerd, is geduldig en heeft de prijs ervoor betaald.
Hij dankt ons niet af.
Laten we weer kneedbaar worden in Gods hand – daar draait het uiteindelijk om. Niet passief, maar volkomen afhankelijk van zijn vormende kracht. Want wie weet wat voor prachtige vaas Hij van ons wil maken?
@Wim van Putten