Ruzie met een vriend
Vriendschap die tegen een stootje kan
Toen ik dat appje ontving
Ik heb een goede vriend, een van mijn beste vrienden zelfs. Ik kom regelmatig bij hem over de vloer. Dan zitten we hele middagen te praten: we delen onze meningen, luchten ons hart en ja, soms schuurt het ook wel eens. Maar dat is juist het mooie aan een echte vriendschap; daar is ruimte voor.
Een tijdje geleden had ik op Facebook en op mijn website een artikel geplaatst over een onderwerp waar wij heel verschillend over denken. Hij is daarin wat resoluter, wat meer zwart-wit, terwijl ik liever de nuance zoek. Op een zeker moment las hij dat artikel, en daarna een stuk van iemand anders met nagenoeg dezelfde strekking. Dat irriteerde hem zozeer dat hij het niet kon nalaten om mij een nogal scherp, bijna zuur berichtje te sturen.
Toen ik dat appje ontving, dacht ik: Beste vriend, als dit de manier is waarop we met elkaar omgaan, dan heb ik het wel even gehad. Het bleef daarna stil. Weken werden maanden. Die stilte zat me dwars, want het gaat hier wel om een vriendschap die me dierbaar is. En toen, geheel onverwacht, kwam er een berichtje van hem. Een foto met de tekst: “Welkom.” Kort daarna gevolgd door: “Oh shit, not you again,” met een knipoog erbij.
Koel en afwachtend
Ik besloot het even te laten rusten en niet direct te reageren. Maar niet veel later stond hij ineens bij ons voor de deur met een prachtige bos bloemen. Mijn vrouw en ik waren vijfenvijftig jaar getrouwd, en dat wilde hij niet onopgemerkt voorbij laten gaan. We praatten even, maar het contact was nog wat koel en afwachtend. Het was nog niet zoals het vroeger was.
Toch was het ijs hiermee gebroken. Er volgde een nieuwe afspraak om de zaken echt uit te spreken. Hij nam zelf het initiatief en vroeg: “Wat zat je nou precies dwars?” Ik was eerlijk tegen hem: “Dat bericht dat je me stuurde, vond ik beneden alle peil. Zo gaan wij toch niet met elkaar om? In een vriendschap hoor je respect te hebben voor elkaars mening; er moet ruimte zijn voor verschillende zienswijzen. Ik voelde me door jouw reactie echt gekwetst.”
Tot tien tellen
Het mooie van onze vriendschap bleek uit wat hij daarna deed. Hij durfde te erkennen dat respect zwaarder weegt dan gelijk hebben. Hij vroeg: “Wil je me vergeven dat ik zo kort door de bocht was? Ik had tot tien moeten tellen voordat ik dat bericht verstuurde.” Dat vergeef je dan natuurlijk van harte.
Ik moest op mijn beurt ook de hand in eigen boezem steken. Ik zei hem: “Het spijt me dat ik je zo lang heb laten wachten.” Want eigenlijk hoort dat ook niet bij vriendschap; ik had eerder de telefoon moeten pakken om het op te lossen. We hadden dus allebei wat te delen en zagen in dat we het anders hadden moeten aanpakken.
Na een glas wijn hebben we weer ouderwets bijgepraat. We hadden het over voetbal en hij vertelde enthousiast over de nieuwe kerkgemeente waar hij zijn plek heeft gevonden en waar hij weer echt inspiratie vindt voor zijn geloof. Aan het einde van de middag zei hij: “Laten we nog even samen bidden.” Dat typeert hem: hij laat er geen gras over groeien. Hij dankte God dat we weer bij elkaar waren en dat we onze vriendschap mochten vieren. Hij bad of onze band alleen maar dieper mag worden.
Ik ben dankbaar dat ik dit kan schrijven; het herinnert me eraan dat waardevolle relaties bestand zijn tegen pijnlijke momenten en dat je, met een beetje goede wil, altijd weer een brug kunt slaan.
Vriendschap is een illusie
Soms loopt een vriendschap spaak. Een pijnlijk misverstand, een flinke discussie… en weg is de klik. Een aantal jaren geleden, in de coronapandemie hebben vrienschappen behoorlijk onder druk gestaan. Onderwerpen als mondkapjes, vaccinaties of het wel of niet doorgaan van kerkdiensten waren plotseling geen neutrale gespreksonderwerpen meer. Het werden breekpunten. In menige WhatsApp-groep vlamden de discussies hoog op en heel wat vriendschappen kwamen in zwaar weer terecht.
Henk Westbroek van de popgroep ‘Het Goede Doel’ verwoordde dat gevoel ooit treffend: “Een mooiere vriendschap kon er in m’n ogen niet bestaan, totdat hij verhuisde naar een andere stad.” Zijn conclusie was behoorlijk cynisch: “Vriendschap is een illusie, vriendschap is een droom, een pakketje schroot met een dun laagje chroom.” Dat klinkt bitter, en laten we wel wezen: soms voelt het ook precies zo.
Wat maakt vriendschap nou echt?
Gelukkig kan het ook anders. Toon Hermans sloeg de spijker op zijn kop: “Je hebt iemand nodig – stil en oprecht, die als het erop aankomt – voor je bidt en vecht. Pas als je iemand hebt – die met je lacht en met je grient, dan kun je pas zeggen: ‘k heb een vriend.”
Maar wat is dan die geheime saus? Echte vrienden geven je energie. Er is een basis van eerlijkheid en blind vertrouwen. Bij een goede vriend hoef je je niet groter voor te doen dan je bent; je mag daar gewoon jezelf zijn, met al je onhebbelijkheden. Een vriend heeft een positieve, vormende invloed op je leven.
Denk daar eens over na: wie heeft in jouw leven nou echt het verschil gemaakt? En dan bedoel ik niet op een abstracte of theoretische manier, maar gewoon een mens van vlees en bloed die jouw pad een andere richting op heeft geduwd.
De diepte van de vriendschap
In Johannes 11 staat een prachtige zin: “Heer, uw vriend is ziek.” Het ging over Lazarus. Wat mij daarin raakt, is dat het van twee kanten kwam: Jezus was een vriend van Lazarus, maar Lazarus was net zo goed een vriend van Jezus. Zoals de Engelsen zeggen: “It takes two to tango.” Vriendschap is geen eenrichtingsverkeer; het vraagt inzet van beide kanten.
Wat opvalt in dit verhaal is dat niet de ziekte de hoofdrol speelt, maar de relatie. De Bijbel zegt: “Deze ziekte loopt niet uit op de dood, maar op de eer van God.” Of het nu gaat om mooie momenten zoals een geboorte of zware tijden zoals ziekte – staat de eer van God bij ons bovenaan? Ook in onze vriendschappen? De band tussen Lazarus en Jezus zorgde voor een totale omwenteling: van dood naar leven. Letterlijk. Maar eigenlijk brengt elke échte vriendschap een verandering teweeg.
Laten we vriendschappen bouwen die ergens over gaan. Relaties die sterk genoeg zijn om een botsing te verdragen en oprecht genoeg om de woorden ‘wil je me vergeven’ uit te spreken. Want echte vriendschap is geen illusie en zeker geen dun laagje chroom. Het is een van de mooiste cadeaus die we elkaar kunnen geven.
@Wim van Putten