In gesprek met ….


In gesprek met Jaap Houweling


Je leven kort samengevat: Als je je leven tot nu toe in een paar zinnen moest beschrijven, wat zou je dan zeggen?

Ik was er snel vandoor

Mijn jeugd begon in een groot, druk gezin. Met zoveel broers en zussen om mij heen was er altijd wel iets te beleven, nooit saai. Je kunt wel zeggen dat er altijd ‘leven in de brouwerij’ was.

Maar die tijd had ook een andere kant. Mijn ouders, vooral mijn moeder, waren streng religieus. Ze gingen naar een kerk waar angst voor God een grote rol speelde. Dat zorgde voor veel spanning thuis. Mijn moeder was altijd bang voor wat er kon gebeuren, bang om naar de hel te gaan. Hoewel ze dat misschien niet letterlijk zei, voelde je die angst voor God constant. Die angst werkte bij mij juist averechts. Ik wilde juist zo ver mogelijk weg van die God die zij beschreef. Hij klonk als een soort ‘boeman’, niet als een liefdevolle vader. Het leek alsof hij alleen maar zat te kijken of je fouten maakte, en als dat gebeurde, was je de klos. Met die God werden we opgevoed.

Dit maakte het thuis niet echt gezellig of leuk, en de spanning tussen mijn ouders maakte het er niet beter op. Het was duidelijk dat ik het thuis niet naar mijn zin had. Daarom wilde ik zo snel mogelijk weg. Dat gebeurde al vrij vroeg. Toen ik 17 of 18 jaar was, kreeg ik verkering en ging ik al min of meer bij mijn vriendin wonen. Ik was er snel vandoor.

Gelukkig had ik iets anders: sport. Dat was echt een rode draad in mijn leven en mijn uitlaatklep. Voetbal was geweldig! Ik zat altijd in de hoogste jeugdelftallen. Later ging ik ook skiën, wat ik ook heel belangrijk vond. Tot mijn 35e heb ik gevoetbald.

Naast sport werd ik ook zakenman. Ik ging binnenhuisarchitectuur studeren en kon dat later doen binnen het bedrijf waar ik werkte. Jarenlang heb ik met veel plezier gewerkt. Ik richtte huizen in voor mensen, en dat vond ik het leukste om te doen. Waarom? Omdat ik met het geld van anderen de mooiste interieurs mocht maken. Ik mocht elke dag een flinke hoeveelheid geld uitgeven, het geld dat klanten bij mij brachten. Dat leverde natuurlijk mijn inkomen op, maar het leukste was dat ik die mensen blij kon maken. Dat was mijn diepere motivatie, belangrijker dan het geld verdienen. Het ging om het ‘delen van liefde’, zorgen dat die mensen echt gelukkig waren met hun nieuwe interieur. Later ontdekte ik dat dit één van mijn talenten is.

Trouwens, ik ben geboren op 13 juni 1952. Ik ben twee keer getrouwd geweest, maar die huwelijken zijn helaas mislukt. Mijn jeugd was ook lastig door emotionele verwaarlozing. Als tiende kind kreeg ik minder aandacht. Niet dat ik dat als klein kind direct doorhad, maar er was gewoon geen diepe emotionele band met mijn ouders. Er waren weinig gesprekken, gewoon weinig tijd voor mij.

Dat tekort aan aandacht ervaarde ik later pas echt, toen ik zag hoe het in andere gezinnen ging. Gelukkig had ik later meer aan mijn oudere broers. Een broer met wie ik later samenwerkte, had wel tijd voor mij. En toen ik mijn rijbewijs had en achttien was, werd het leuker. Mijn oudste broer nam de tijd om mij advies te geven, hij was een beetje een vaderfiguur. Mijn tweede broer leerde mij vooral om alles wat luchtiger te zien en lol te maken.

Dus ondanks een uitdagende start thuis, vond ik mijn weg via sport, mijn werk waarbij ik anderen blij kon maken, en later steun bij mijn broers.

Mooiste herinnering: Wat is een van je allermooiste herinneringen en waarom springt die er zo uit?

Als je mensen vraagt naar hun mooiste herinnering, noemen ze vaak de geboorte van hun kinderen. En ja, die momenten waren voor mij ook ontzettend mooi en speciaal. Maar eerlijk gezegd heb ik zóveel prachtige herinneringen dat ik er moeilijk één kan aanwijzen die er echt met kop en schouders bovenuit springt. Ik vind heel veel dingen ‘gewoon’ mooi.

Ik kan ontzettend goed genieten van momenten. Er zijn zoveel mooie gesprekken geweest, en bijzondere gebeurtenissen. Denk bijvoorbeeld aan de spanning toen ik voor het eerst uit een vliegtuig sprong tijdens een parachutesprong. Of het gevoel van vrijheid toen ik op het IJsselmeer voor het eerst mijn eigen zeilboot bestuurde. Ik kan wel duizenden van dat soort mooie momenten opnoemen.

Als ik dan toch aan de geboortes van mijn kinderen denk, ja, dan was de geboorte van mijn oudste zoon, Joost, wel extra speciaal. Het was je eerste kind, dat is natuurlijk een unieke ervaring die eruit springt.

Toen ik Gods stem hoorde

Maar als ik echt ga nadenken over het meest levensveranderende, meest impactvolle moment in mijn leven – dus de aller-, allermooiste herinnering – dan is er toch één die alles overtreft. En dat is het moment dat ik voor het eerst Gods stem verstond.

Dat voelde als thuiskomen. Het was alsof mijn leven tot dan toe een verzameling losse, mooie puzzelstukjes was. Maar er ontbrak één belangrijk stukje, precies in het midden. Toen ik Gods stem hoorde, viel dat ontbrekende stukje op z’n plek. Pas op dat moment zag ik het hele plaatje van mijn leven compleet. Dat was het meest ingrijpende en tegelijk het mooiste moment dat ik heb meegemaakt.

Ik weet de datum en tijd nog precies: 1 januari 1994, om tien over tien ’s avonds. Dat moment, toen ik de stem van God hoorde, was voor mij de allermooiste en meest betekenisvolle herinnering van mijn leven.

Trots op: Waar ben je het meest trots op als je naar jezelf kijkt?

Over ’trots zijn’ gesproken, dat vind ik een beetje lastig. We leren vaak dat trots niet helemaal de bedoeling is, toch? Maar ik moet wel zeggen, als ik merk dat ik mensen blij kan maken met wat ik ze geef en bied – je zou het levensvreugde kunnen noemen die ik met hen deel – en ze waarderen dat, dan voel ik vooral dankbaarheid. Ik zou eigenlijk liever ‘dankbaar’ dan ’trots’ willen zeggen. Trots klinkt alsof ik het zelf heb bereikt, maar ik ben dankbaar dat ik nu een soort ‘uitdeler van liefde’ mag zijn, en dat dit de mensen om mij heen zoveel plezier geeft. Ik ben er heel dankbaar voor dat ik dat mag doen. Het woord trots past daar niet helemaal bij.

Hij heeft mij opgepakt

Maar… als ik er nog eens over nadenk, dan ben ik toch wel trots op iets specifieks. Ik ben er trots op dat ik een soort ‘etalagemodel’ mag zijn voor het Koninkrijk van de Hemel. En dat zie ik zo: ik zie mezelf als een wrak, zoals een oude auto die je ergens vindt (een ‘barnfind’) die helemaal stond te verrotten en kapot was. Maar toen kwam er iemand langs, God, die zag: ‘Ja, daar kan ik nog wel wat van maken.’ Hij heeft mij opgepakt, op Zijn ’trailer’ gezet, mij meegenomen naar de werkplaats en is aan mij gaan sleutelen.

God heeft ook tegen mij gezegd dat Hij mij terug zou brengen in de staat waarin Hij mij oorspronkelijk had gemaakt. En als Hij klaar was, zou Hij mij ook tentoonstellen. En dat is in mijn leven gebeurd. Ik ben nu een soort ‘showroommodel’ van God. Het is alsof Hij zegt: ‘Kijk, dit is Jaap zoals Ik hem bedoeld heb – zonder krassen, zonder deuken, helemaal opgepoetst en hij staat te stralen, en daarmee laat hij Mijn werk zien.’

Dat is ook de reden waarom ik zo intens van het leven wil genieten. Ik wil hiermee laten zien dat God wil dat mensen een fijn leven hebben. Niet alleen met een doel of een missie, maar ook gewoon een leven vol blijdschap en vervulling. Terwijl veel mensen met een ‘missie’ er misschien heel serieus uitzien of alleen maar preken, wil ik juist door mijn vrolijkheid en het dubbel genieten van alles wat er op mijn pad komt, anderen daar ook in laten delen, laten zien wat God heeft gedaan. Dat is mijn manier om God groot te maken, om te zeggen: ‘Kijk wat de Heer heeft gedaan’ (‘Look what the Lord has done’), zoals in dat liedje.

Daar ben ik trots op, maar vooral heel diep dankbaar.

Belangrijkste keerpunt: Is er een moment in je leven geweest dat echt een keerpunt was, en waarom?

Dat moment, die 1e januari 1994, was dus hét moment waarop ik God echt leerde kennen. Het was een keerpunt in mijn leven. Die avond ging er als het ware een deur open. Ik kreeg zicht op een heel andere, ‘onzichtbare’ wereld en ontdekte dat er veel meer bestond dan alleen de beperkte realiteit die ik tot dan toe kende.

Er kwam een diepere laag in mijn leven. Die laag was God de Vader Zelf. Het voelde alsof Hij mij riep, alsof Hij zei: “Jochie, Ik heb je zo lang zien zoeken en dwalen, kom maar bij Mij.” En op dat moment wist ik: dit is het, dit is het keerpunt. Natuurlijk had dat deels te maken met het gemis aan aandacht dat ik van mijn aardse vader had ervaren, maar het ging hier om een veel grotere, fundamentele verandering.

Zonder duidelijke richting

Want ik was daarvoor met volle snelheid ‘de verkeerde kant uit’ gegaan. Wat ik bedoel met de verkeerde kant? Mijn leven voelde doelloos en leeg. De verkeerde weg was een pad bewandelen dat leidde naar dingen zonder blijvende waarde. Ik was steeds op zoek naar een doel, maar het was een doel dat eigenlijk geen echt doel was. Ik dwaalde rond, zonder duidelijke richting.

Dat ‘dwalen’ of ‘verkeerde kant uitgaan’ was niet per se dat ik slechte dingen deed, maar ik was altijd op zoek naar spektakel, naar iets dat mijn leven moest ‘inkleuren’. De ene keer was ik helemaal gefocust op Feyenoord, dan weer wilde ik meedoen aan puzzelritten. Het moest altijd spannend en bijzonder zijn. Ik was constant op jacht naar ‘spektakel’, een zoektocht die volgens mij heel veel mensen delen.

Maar op dat keerpunt, 1 januari 1994, was het alsof Jezus langs de weg stond en zei: “Volg Mij.” Ik had in het begin wel wat innerlijke weerstand, een soort ‘lange remweg’, maar toen kwam er een ‘bekering’ – een ommekeer – en ik wist: Hem moet ik volgen.

Nu ben ik nog steeds een avontuurlijk persoon. Ik reis naar plekken als Amerika, Griekenland en Italië. Maar het grote verschil is: mijn avonturen zijn nu gekoppeld aan een missie. Vanaf het moment dat ik God leerde kennen en Hij mij heeft ‘opgeknapt’ en klaargemaakt, is mijn enige doel geworden om mensen te bereiken. Ik wil hen Zijn liefde laten zien en het goede nieuws, het evangelie, met hen delen.

Dat is nu de kern van wie ik ben en wat ik doe. Van een doelloos leven op zoek naar spektakel, naar een leven met een duidelijke missie, alles dankzij dat ene, allesbepalende keerpunt.

Lastigste ervaring: Wat is de moeilijkste situatie die je hebt meegemaakt en hoe ben je daarmee omgegaan?

Mijn lastigste ervaring in het leven was denk ik wel dat ik mijn huwelijk(en) niet heb kunnen redden. Het lukte mij niet om de relatie ‘op de rit te houden’. Hierdoor moest ik uiteindelijk mijn kinderen en mijn gezin ‘loslaten’, en dat was ongelooflijk pijnlijk. Ik heb er jarenlang hard voor gevochten om het te laten werken, om vol te houden, maar ik slaagde er niet in. Dat was echt het aller moeilijkste moment in mijn leven.

Het verkeerde beeld van God

Hoe ik ermee omging? Uiteindelijk moest ik de knoop doorhakken en besluiten om te scheiden. Later begreep ik ook beter waarom dit zo gelopen was. Het had te maken met mijn hele leven tot dat moment, mijn ‘voortraject’. Dat was al ‘misgegaan’ omdat ik niet het pad bewandelde dat God voor mij bedoeld had.

Het was al fout gelopen omdat ik de God die ik eigenlijk had moeten volgen, niet volgde. Of misschien had ik door mijn jeugd een verkeerd beeld van Hem gekregen, zoals we eerder bespraken. En dat verkeerde beeld van God, vaak veroorzaakt door hoe de kerk of religie Hem presenteert, is volgens mij precies wat nu ook veel andere mensen weghoudt bij het geloof.

Mijn eigen falen op dit belangrijke levensgebied heeft mij dus ook dieper doen inzien hoe belangrijk het is om het juiste beeld van God te hebben en Zijn pad te volgen, en dat een verkeerd beeld grote gevolgen kan hebben, zowel voor jezelf als voor anderen.

Geloof of overtuiging: Speelt geloof of een bepaalde levensfilosofie een rol in je leven? Zo ja, hoe?

Nu is geloof echt mijn stevige ‘houvast’ in het leven. Het woord van God, de Bijbel, is de basis waarop ik sta. Mijn levenspad wordt bepaald door wat ik in de Bijbel lees en door wat ik ervaar via de Geest van God.

Soms vragen mensen zich af: “Maar de Bijbel is zo’n oud boek, hoe kan dat nou nog belangrijk zijn in iemands leven, zeker in deze tijd?” En ja, het klopt dat de Bijbel al heel lang bestaat. Maar juist daardoor is het niet oud, het is ongelooflijk actueel! Het is een ‘sprekend’ boek, vol leven.

Dan pas begin je die dingen te snappen

De Bijbel vertelt over situaties die vandaag de dag nog net zo spelen in de levens van mensen. Het boek heeft zoveel kanten, zoveel diepte. Maar het wordt pas echt levend op het moment dat de ‘bedekking’ ervan afgaat. Dan komen de woorden tot leven, omdat God Zelf die woorden levend maakt in jouw leven.

Wat die ‘bedekking’ dan is? Dat is eigenlijk simpelweg dat je het niet begrijpt als je het leest. De begrippen zijn misschien onbekend, of het raakt je gewoon niet. Het wordt pas duidelijk, het ‘gaat iets voor je betekenen’, op het moment dat je – zoals ik eerder vertelde – een ‘kind van God’ bent geworden. Dan pas begin je die dingen te snappen.

Je kunt het vergelijken met liedjes. Als je bijvoorbeeld niet verliefd bent, kunnen liefdesliedjes je misschien weinig doen, of je luistert er met een zekere afstand naar. Maar op het moment dat je wel verliefd bent, dan krijgen diezelfde liedjes opeens een heel andere betekenis en raken ze je diep.

Een liedje komt in je op of spreekt je aan, omdat het aansluit bij wat er op dat moment in jouw leven speelt, bij waar je mee bezig bent of hoe je je voelt. Zo is het ook met de Bijbel. Het wordt pas actueel en gaat voor je leven als je hart er open voor is en God de woorden ervan tot leven laat komen in jouw specifieke situatie. Het is dus geen oud, stoffig boek, maar een levende gids door God Zelf.

Wat drijft je: Wat inspireert je of motiveert je om elke dag weer uit bed te komen?

Het lukt trouwens niet altijd om dat waar te maken, moet ik eerlijk zeggen. Soms zit ik er even doorheen of kom ik er niet uit, omdat ik gewoon rust nodig heb.

Maar over het algemeen probeer ik wel aan het eind van elke dag terug te kijken. Ik wil dan kunnen zien of ik die dag iets heb gedaan, iets heb ‘gepresteerd’, wat echt waarde had. Waarde voor mijn eigen leven, of waarde voor het leven van andere mensen. Dat is eigenlijk mijn dagelijkse doel, heel kort gezegd.

Wie inspireert je: Zijn er bekende personen (historisch of nu) die je inspireren? Wat bewonder je in hen?

Als het over rolmodellen gaat, zijn er verschillende mensen belangrijk geweest in mijn leven. Voordat ik God leerde kennen, was mijn oudste broer wel een soort voorbeeld voor me.

Toen ik eenmaal gelovig werd, werd natuurlijk Jezus Zelf mijn ultieme voorbeeld. Hij is dé persoon van wie ik leer als het gaat om liefde: hoe je liefde ontvangt, geeft en uitdeelt.

Maar als je vraagt naar mensen hier op aarde, iemand uit het heden of de geschiedenis, dan moet ik meteen aan Jaap Dieleman denken. Jaap is een goede vriend van me. En hoewel ik hem ook niet té veel wil ophemelen, is hij wel heel belangrijk voor mij.

De liefde van God zichtbaar maken

Ik zie hem als mijn persoonlijke ‘voorganger’. Niet zozeer een officiële leider, maar meer iemand die voor mij uitliep op het pad. Ik ben ‘in zijn voetsporen getreden’. Maar het mooie is dat hij op zijn beurt in de voetsporen van Jezus treedt. Dus we zijn samen dezelfde kant op gaan lopen, ik met Jaap die al iets verder was.

Wat ik vooral in Jaap bewonder? Zijn enorme, ‘niet aflatende ijver’ – zijn constante inzet en enthousiasme – om de liefde van God zichtbaar te maken. En om die liefde te gebruiken om andere mensen te ‘blessen’, om hen blij te maken en hun leven te verrijken. Hij is voor mij een heel belangrijk levend voorbeeld van geloof in actie.

Vertrouwen: Wanneer is jouw vertrouwen (in jezelf of anderen) flink getest, en hoe ging dat?

Vertrouwen in mensen vind ik niet zo moeilijk, hoewel ik natuurlijk wel eens ben teleurgesteld of ‘in de steek gelaten’. Maar mijn diepste vertrouwen ligt al jaren bij God, sinds ik Hem heb leren kennen.

Dat vertrouwen wordt soms wel flink getest. Vooral omdat Gods ’timing’ vaak anders is dan de mijne. Dan denk ik wel eens: ‘Gaat dit nog gebeuren?’ of ‘Hoe zit het nu precies?’ Dat vertrouwen is een aantal keren flink op de proef gesteld.

Wanneer? Vooral toen ik heel lang ziek bleef. Ik had het Borderline Syndroom, een soort ‘zielsziekte’. Op een gegeven moment wist ik wel wat het was, maar ik bleef maar ziek. Ik schreeuwde het soms uit naar God: “Waarom duurt het zo lang? Wat is hier aan de hand?” Gelukkig was Hij er snel voor mij en legde Hij mij dingen uit, maar de lichamelijke genezing kwam pas veel later.

Hierdoor leerde ik iets belangrijks. Het is net zoiets als iets bestellen en betalen via internet, bijvoorbeeld een bril in Parijs. Je betaalt de verkoper, die je niet kent, en je vertrouwt erop dat het product naar je wordt opgestuurd. Je gelooft en vertrouwt dat wat je hebt betaald, ook echt geleverd wordt. Het kan een paar dagen duren, misschien raakt het zelfs even zoek, maar je weet: het is onderweg.

Ik ben al genezen

Ik ontdekte dat je bij God op een vergelijkbare manier ‘betaalt’, maar dan met je geloof. God geeft je het geloof, en daarmee ‘betaal’ je als het ware. Ik geloofde heel sterk in mijn genezing. Ik zei zelfs: “Ik ben al genezen,” omdat ik wist dat God het beloofd had en dat het ‘verstuurd’ was vanaf het moment dat ik mijn vertrouwen in Hem uitsprak en Hem bedankte voor mijn genezing. Het was alleen fysiek nog niet bij mij’ aangekomen’. Dat was lastig, want ik voelde mijn ziek, terwijl ik innerlijk wist dat de genezing al onderweg was.

Maar later, soms pas na een paar jaar, kwam die genezing daadwerkelijk bij mij. Het heeft mijn vertrouwen flink getest, die lange wachttijd, maar het kwam!

Daardoor heb ik nu nog een aantal dingen die, zoals ik dat noem, ‘openstaan’ bij God. Dingetjes of situaties waarvan ik door deze ervaring nu echt zeker weet en erop reken dat ze uiteindelijk goedkomen en ‘geleverd’ worden op Zijn tijd.

Toekomstdroom: Wat hoop je in de toekomst nog te bereiken of te ervaren?

Als het gaat om mijn toekomstdromen, om wat ik nog hoop te bereiken of te ervaren… dan is mijn grootste wens denk ik dat ik mijn rol als vader beter kan invullen en vormgeven.

Daar ben ik actief mee bezig, ik doe er echt mijn best voor. Het ligt natuurlijk niet helemaal alleen aan mij; een goede band met je kinderen bouw je samen op. Dit komt ook omdat er in het verleden, door de omstandigheden zoals de scheiding, iets ‘stuk is gegaan’ in die relatie.

Ik werk aan herstel, probeer die band te verbeteren en te herstellen. Maar ik voel dat ik dit doel nog niet helemaal heb bereikt. Het kan en mag nog beter worden. Dat is een hele belangrijke hoop voor mijn toekomst.

Tot slot

Wil ik nog iets toevoegen of ergens op terugkomen? Nee, ik denk niet dat ik iets verkeerd heb gezegd. Maar misschien toch nog even terugkomen op die mooiste herinnering…

Daarvoor moet je echt dat beeld van de puzzel weer voor je zien. Stel je voor, een puzzel van duizend stukjes op tafel. Er liggen al heel veel stukjes, maar het is nog geen compleet beeld. Je ziet prachtige kleuren, mooie stukjes. Er zitten ook een paar donkere stukjes tussen, bijvoorbeeld een deel dat minder duidelijk is – dat zijn de lastige periodes in het leven.

Denk aan de puzzels van de Nederlandse tekenaar Jan van Haasteren. Kent u die? Die puzzels zijn zo vrolijk, vol met grappige details en leven. Zo zie ik mijn leven. Er zitten veel leuke, vrolijke momenten in. Maar ook grappige, gekke dingen, net als in die puzzels waar je een auto door een plas ziet rijden en iemand nat spat – dat soort kleine ‘mankementen’ of onverwachte gebeurtenissen horen er ook bij.

Maar die puzzel, het hele plaatje, daar geniet je pas écht van als je het laatste stukje legt. Dan neem je afstand en denk je: “Wauw, wat mooi!” Voordat dat laatste stukje ligt, kun je het complete beeld nog niet ten volle waarderen, herken je dat?

Jezus is 100% het centrum

Welnu, dat ‘centrale’ stukje, dat kreeg ik op 1 januari 1994. Dat was het moment dat het plaatje van mijn leven, met alle stukjes die er al lagen, in één keer compleet werd. En dat complete plaatje, met alle kanten die mijn leven heeft, dát is de mooiste herinnering. Ik ben al genezen; Jezus is 100% het centrum waar alles om draait. Maar al die andere puzzelstukjes die ik heb gelegd, al die ervaringen… die maken het leven ook mooi en leuk! Het is het totaalbeeld, met het centrale stuk op de juiste plek, dat de schoonheid laat zien.

Ja, het is een heel verhaal geworden, maar ik denk dat het zo wel compleet is. Het was een mooi verhaal om te delen.


@wimvanputten