He Ain’t Heavy, He’s My Brother.
“He ain’t heavy”: de diepere betekenis achter een muzikale klassieker
Onlangs zat ik in mijn auto naar muziek te luisteren. Zeker als ik alleen ben, zet ik graag muziek uit de jaren zentig op. Dat hoort nu eenmaal bij mijn leeftijd: ik ben opgegroeid met de popmuziek van de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw. Uit mijn boxjes klonk het nummer van The Hollies: He Ain’t Heavy, He’s My Brother. Een bekend lied dat vroeger vaak werd gedraaid en nog steeds op de radio voorbijkomt.
Het lied heeft een mooie achtergrond. De tekst gaat over de weg. Ik vertaal het even: “De weg is lang, met menig bocht die ons leidt naar wie weet waar.” Even verderop zingt Allan Clarke: „Maar ik ben sterk, sterk genoeg om hem te dragen.” Het gaat over zorg en omzien naar een ander. Iemand die voor jou geen last is, maar van betekenis.
Zo is het althans in dit lied, dat op een waar verhaal berust. Het lied eindigt met de woorden: He ain’t heavy, he is my brother. Met andere woorden: hij is mijn broer. Dat bleef bij me hangen en daarom schrijf ik dit stukje. Want dat is het belangrijkste. Wie is mijn broer, en wat betekenen we voor elkaar?
De achtergrond van dit lied
In de vorige eeuw richtte pater Edward Flanagan uit Omaha, Nebraska, een opvangtehuis op voor dakloze en moeilijk opvoedbare jongens. In mijn jeugd zag ik eens een film over die jongens, Jongensstad, oftewel Boys Town. Het verhaal van pater Flanagan maakte indruk op mij. Hij ving jonge mensen op die nergens steun of onderdak vonden.
Het lied gaat over een jongen die bij deze pater werd opgevangen. Hij had door polio zware beenbeugels, kon geen stap lopen en had de hulp van anderen nodig. Oudere jongens droegen hem de trap van het huis op. Flanagan vroeg of dat niet te zwaar was. Hun antwoord luidde: „He ain’t heavy, Father. He is my brother.” Het verhaal van Flanagan lag ten grondslag aan de bekende film over Boys Town, waarin onder andere Mickey Rooney speelde. Zo’n film roept een vraag op, zeker met die jongens die een gehandicapte jongen droegen: wie is mijn broer? Stel dat iemand je vraagt: is dat niet te zwaar voor je? Is het niet te moeilijk? Lever je niet te veel privacy in? Dan kun je antwoorden: hij is mijn broer. Ik heb het voor hem over. Het is ook voor mijzelf van belang.
Mooie voorbeelden
Ook in de Bijbel komen we dit tegen. Denk aan de barmhartige Samaritaan. Hij zag om naar een man die geen kant meer op kon, overvallen door rovers en overgeleverd aan anderen, waarvan enkelen hem negeerden.
Die Samaritaan nam alle moeite om voor hem te zorgen. Hij verzorgde zijn wonden, betaalde de herberg en gaf er geld en veel moeite aan. Net als de jongens in Boys Town, die de jongen met de beugels de trap op brachten, gaf hij zijn zorg.
Dan denk ik ook aan het verhaal van de vier vrienden die het dak van een huis openbraken om hun verlamde vriend bij Jezus te brengen. Hij had geen kans. Hij kon op geen enkele manier zelf bij Jezus komen, want hij was verlamd. Hij had vrienden, en als je hen vroeg of het niet te zwaar was, kreeg je als antwoord: nee, het is niet te zwaar, want hij is onze broer.
Zo zijn wij in de Bijbel geroepen om naar elkaar om te zien, als broers en zusters, maar ook als mensen in de samenleving. En niet alleen dichtbij, ook verder weg.
Je naaste
Zorg voor onze naaste, daar roept de Bijbel ons toe op. Als het gaat om mensen die in moeilijkheden zitten, noemt de Bijbel die zorg duidelijk de juiste godsdienst. Jakobus 1:27: “……zuivere godsdienst is weduwen en wezen bezoeken in hun verdrukking.” Met andere woorden: omkijken naar mensen die niet verder kunnen, mensen die er alleen voor staan, mensen die hulp nodig hebben. Het kan zijn dat jij daarvoor wordt aangewezen, dat jij die hulp voor een ander mag zijn.
Soms ben je zelf degene die hulp nodig heeft. We zijn niet altijd sterk. Ook wij hebben zwakke momenten. In Galaten 6:2 staat een bekende tekst: “draag elkanders lasten en vervul zo de wet van Christus.” Als iemand die wet heeft nageleefd, dan was het Jezus. De wet van de liefde: zorgen voor de ander en oog hebben voor wie alleen staat. Oog voor hem of haar die door anderen wordt genegeerd of veracht.
Draag elkaars lasten. Denk aan die jongen met die beugels, die zijn vrienden naar de pater brachten om in dat jongenshuis te worden opgevangen. Zo mogen ook wij elkaar helpen en elkaar dragen naar het Vaderhuis, elkaar voor de troon van God brengen. Dat is de echte dienst aan God. De Bijbel meet die dienst niet af aan hoeveel je leest in de Bijbel, hoeveel preken je hoort of hoe vaak je naar de kerk gaat.
Echte godsdienst
De Bijbel zegt: echte godsdienst is zorg hebben voor de ander, elkaar van harte liefhebben, de nood met elkaar delen en jezelf aanbieden met de woorden: wat kan ik voor jou betekenen? Hoe fijn is het als jij eens in een moeilijke fase zit en anderen naar je omkijken. Dat ze zeggen: zullen wij samen verdergaan? Mag ik een luisterend oor voor je zijn? Mag ik iemand zijn die met je optrekt?
Daarom is het verhaal van die pater een belangrijk uitgangspunt geweest voor dit prachtige nummer, die klassieker van The Hollies, dat ons oproept om te kijken naar onze broeder.
Zorgen voor een ander is geen zware plicht, maar een voorrecht van liefde. Als we op de lange, kronkelige levensweg omzien naar de zwakken, de ontspoorden en de eenzamen, ontdekken we de essentie van mens-zijn en van ons geloof: „Hij is niet zwaar… hij is mijn broer.”
@wimvanputten
Startpagina