De koster maakte het verschil
Mijn neef uit Amstelveen
Ik heb een neef in Duitsland, eentje waar ik veel warme herinneringen aan heb. Zijn naam is Hans Koster. Koster is z’n achternaam, en zo noemde ik hem soms ook: ‘Koster’. Zoals hij regelmatig zei: Hé, van Putten….Hans is niet alleen m’n neef, maar ook een vriend uit de tijd dat we nog jong waren. Elke vakantie kwamen we bij elkaar. Ik woonde in Rotterdam, hij in Amstelveen. Dat chique Amstelveen was voor ons natuurlijk een hele belevenis.
Vlak bij Schiphol, en dus gingen we elke vakantie wel een dag (of langer) naar Schiphol. Daar zagen we in de begin jaren zestig de vliegtuigen – toen nog kleiner dan nu – landen vanuit verre landen. Als Hans bij mij was in de kerst- of paasvakantie, dan gingen we naar de havens van Rotterdam. We kenden alle plekjes waar de mooie passagiersschepen lagen. We struinden wat af in die stad, een gezellige tijd waar ik met veel plezier aan terugdenk.
Na al die jaren besloot ik Hans weer eens te bellen. Hij woont nu al vele jaren in Duitsland en is inmiddels met pensioen. Sinds een jaar of wat hebben we weer contact. Soms, zeker vroeger, zei ik niet ‘Hans’ maar: ‘Hé Koster!’. En zo kom ik bij het onderwerp koster… Hoe kostelijk is dat!
Eerst nog even dit
Twee weken geleden zat ik in Putten, in de Living Hope gemeente. Ik zocht een kerk voor die zondagochtend. Op de Veluwe, waar ik verbleef, waren er genoeg opties: PKN, evangelisch, of iets anders. Genoeg keuze. Maar toen zag ik dat Henk Dik daar sprak, was mijn keuze gauw gemaakt.
Henk Dik ken ik eigenlijk al vanuit Rotterdam, toen ik nog tiener was. Als gereformeerde jongen ging ik voor het eerst naar een grote, volle evangeliegemeente. Henk Dik was daar de jeugdleider. Hij maakte toen al indruk op mij als iemand die met God leefde en met gezag Zijn Woord kon spreken. Nu, na al die jaren – en nadat hij voorganger is geweest in Roosendaal – vond ik hem terug in Putten, waar hij mede heeft gebouwd aan de gemeente. Ik vond het geweldig om hem na al die jaren weer te zien en te spreken. De preek die hij hield, was ook zijn afscheidspreek. Niet dat hij de gemeente verlaat, maar zijn actieve sprekersloopbaan loopt op zijn einde.
En zo was dit zijn laatste boodschap, althans, zo kondigde hij het aan. Wat hij in deze preek vertelde, sprak mij enorm aan. En ik heb daar nu een klein stukje van zijn letterlijke woorden aan toegevoegd. Het ging over een koster.
De onschatbare waarde van de koster
Met diep respect en bewondering voor iedereen in onze gemeente die zich met hart en ziel inzet, wil ik speciaal de kosters bedanken. Hun bijdrage is van onschatbare waarde. Het raakt mij persoonlijk, omdat ik hier zelf een belangrijke les uit heb geleerd.
Het was na een dienst waarin ik had gesproken. Ik ontmoette iemand, laten we haar Rosa noemen, die vol enthousiasme vertelde over haar ervaring op een bepaalde zondag. Ze vond het ‘zo geweldig’ en ‘zo bijzonder’. Ik probeerde mij stiekem te herinneren wie zij ook alweer was en wat ik die zondag precies had gezegd.
Toen kwam de onthulling die mij diep raakte. Rosa zei: ‘Weet je, van de preek weet ik eigenlijk niets meer. Maar het warme welkom van de koster, dat heeft mij zó goed gedaan.’ De preek zelf was haar ontgaan, maar de gastvrijheid en vriendelijkheid van de koster had een blijvende indruk achtergelaten.
Die ervaring heeft mij de ogen geopend voor de cruciale rol die kosters spelen. Sindsdien hebben zij een speciaal plekje in mijn hart veroverd. Dit geldt overigens voor iedereen die zich onvermoeibaar inzet voor onze gemeenschap. Hun toewijding vormt het fundament van een warme en gastvrije omgeving, en dat is een les die ik nooit zal vergeten.
Tot zover Henk Dik.
De minste zijn is het grootste
In een wereld waar succes vaak wordt afgemeten aan macht, status en aanzien, introduceert Jezus Christus een compleet ander idee: de minste zijn is in zijn ogen het grootste. Dit fundamentele principe daagt onze gebruikelijke opvattingen over grootsheid uit en wijst de weg naar een betekenisvoller leven, dat verder reikt dan aardse maatstaven.
De Heer Jezus geeft een voorbeeld in Marcus 9:35-37:
‘Hij ging zitten, riep de twaalf bij zich en zei: ‘Wie de eerste wil zijn, moet de laatste van iedereen zijn en ieders dienaar.’
‘De dienaar zijn of minste zijn’ is allesbehalve een teken van zwakte; het getuigt juist van enorme kracht en diepe geestelijke volwassenheid. Het omvat verschillende aspecten die samen laten zien wat echte navolging inhoudt.
Nederigheid als vertrekpunt
Ware grootsheid begint met nederigheid. Dit betekent dat je je trots en hoogmoed opzijzet en jezelf niet boven anderen plaatst. Het is een bescheiden houding waarin je de waarde van iedereen erkent. Denk aan die doorgewinterde professional die aandachtig luistert naar een junior collega, openstaat voor feedback en zelfs bereid is van die junior te leren. Deze persoon laat zijn eigen kennis niet prevaleren, maar erkent de waarde van anderen, ongeacht hun eigen ervaring. Of de doorgewinterde prediker, die luistert naar de eerste preek van een bijbelstudent, en zich door hem laat inspireren en bemoedigen.
Jezus zelf was hierin het ultieme voorbeeld: ondanks zijn goddelijke status leefde hij als een dienaar, waarbij hij zijn eigen positie aflegde voor de mensheid. Het hart van ‘de kleinste zijn’ is dienstbaar. Het gaat erom dat je anderen actief dient, vooral de kwetsbaren, degenen die vaak over het hoofd worden gezien. Jezus zei:
‘Wie onder jullie de grootste wil zijn, moet jullie dienaar zijn’ (Matth. 20:26).
Volledig Afhankelijk van God
‘De kleinste zijn’ betekent ook een diepe afhankelijkheid van God. Het is het erkennen dat alle kracht en wijsheid van God komt, en niet van je eigen kunnen. Het is een besef van onze eigen beperktheid en een volledig vertrouwen op Gods genade en leiding. Jezus benadrukte de waarde van kinderlijk geloof. Hij stelde kinderen voor als voorbeelden van ware grootsheid:
‘Wie zich vernedert als dit kind, die is de grootste in het koninkrijk der hemelen’ (Matth. 18:4).
Kinderen zijn vaak onschuldig, afhankelijk en vrij van sociale verschillen en vooroordelen van volwassenen. Zij geloven en vertrouwen onvoorwaardelijk. Een jong kind zal, wanneer de ouder zegt dat ze naar de dierentuin gaan, daar onmiddellijk en volledig in geloven en zich er al op verheugen, zonder te twijfelen. Dit pure vertrouwen in de woorden van zijn of haar ouders, is de essentie van het kinderlijk geloof dat Jezus ons voorhoudt.
Of je nu in Duitsland woont en een neef van mij bent, of dat je een koster in de kerk bent. Voor ieder, jou en mij, gelden deze woorden van Jezus, je zult daar zeker niet minder van worden.
@wimvanputten