HUWELIJK EN LEIDERSCHAP
Deel 2
In deel 1 hebben we de tijdloze principes voor een duurzame relatie besproken, mede naar aanleiding van mijn eigen 55-jarige huwelijk en het zorgwekkende feit dat het aantal scheidingen, ook onder geestelijke leiders, toeneemt. Dit is pijnlijk en staat haaks op de handvatten die het evangelie biedt. Leiders hebben een cruciale voorbeeldfunctie, en hun scheiding wordt door anderen vaak als excuus gebruikt. Het is opmerkelijk dat veel boeken en seminars het tij niet lijken te keren. De tekst benadrukt dat, naast geloof en Bijbelkennis, universele basisprincipes voor élk huwelijk essentieel zijn, zoals respect, luisteren en accepteren. Als deze praktische, menselijke principes worden genegeerd en relaties enkel 'geestelijk' benaderd worden, zullen ze schipbreuk lijden. Belangrijke praktische principes zijn open en eerlijk communiceren, tijd voor elkaar maken en aandacht besteden aan het seksuele leven binnen het huwelijk, wat verleiding en overspel kan voorkomen. Het nalaten van deze dagelijkse principes, niet per se een gebrek aan toewijding, is vaak de oorzaak van relationele problemen.
Een fundament voor vaders, predikers en oudsten
Wederzijds respect
Binnen een huwelijk is het daarom ook belangrijk dat je wederzijds begrip hebt en naar elkaar luistert. De ander ervaart de dingen soms anders dan jij. Jouw waarheid is niet altijd de waarheid, en jouw waarheid is niet altijd bepalend, ook niet in de keuzes voor een huwelijk. Het is dus van belang dat we weten dat wederzijds begrip en respect een belangrijke pijler zijn waardoor een huwelijk tot stand komt én in stand gehouden blijft.
En natuurlijk is er de financiële verantwoordelijkheid. Wie zijn gezin verwaarloost door egoïstisch alleen maar geld voor zichzelf op te eisen, en het belangrijk vindt om zijn ‘eigen leven’ buiten het gezin te financieren, creëert onherroepelijk grote problemen. Het is dus ook belangrijk dat er op financieel gebied transparantie en helderheid is. Er moet vertrouwen zijn dat je niet uit egoïsme je eigen weg gaat en je eigen beslissingen neemt zonder je partner daarin te kennen.
De uitdaging voor leiders
Alles bij elkaar heb je als echtgenoot een grote verantwoordelijkheid. Het niet naleven van deze principes veroorzaakt ernstige tekortkomingen, met als gevolg dat het huwelijk onder druk komt te staan.
Geestelijke leiders, predikanten en oudsten, maar ook iedere vader in een christelijk gezin, staan voor deze uitdagingen. Die uitdagingen moeten vooral ook in de gaten gehouden worden. Want als je als leider of als vader geen tijd besteedt aan je kinderen en aan je vrouw, is de kans heel groot dat de liefde op den duur verkilt, dat je elkaar niet meer begrijpt en dat je uit elkaar groeit. Dit is zeker het geval wanneer predikers, oudsten of pastorale werkers veel tijd aan íedereen besteden behalve aan hun eigen gezin. Dit leidt vaak tot grote problemen binnen het huwelijk en gezin.
Het is mij bekend – vanuit de vele jaren dat ik het christelijke leven van nabij meemaak – dat kinderen van voorgangers soms niet tot geloof zijn gekomen doordat hun vader eigenlijk geen tijd aan ze besteedde. Ik herinner me het verhaal van een zoon van een oudste die in gesprek was met de voorganger vanwege ernstige problemen. En toen zei die jongen: “Ik heb nog wel één vraag, naast alles wat er in mijn leven speelt. Zou mijn vader eens wat vaker thuis kunnen zijn?” Een vroegere vriend van mij, die helaas heel onverwacht is overleden, was een paar jaar geleden gescheiden van zijn vrouw. Toen hij in therapie ging om die scheiding een plek te geven, kreeg hij van zijn therapeut te horen: “Wat jouw fout was? Simpel. Je was getrouwd met je gemeente, niet met je vrouw.”
Dat is natuurlijk uiterst pijnlijk wanneer vaders en moeders alle tijd aan anderen besteden, maar uiteindelijk hun eigen kinderen tekortdoen. Daarom zie je soms dat kinderen van bekende evangelisten of predikanten hun geloof vaarwelzeggen en kwijtraken, omdat ze geen warme band en hechting hebben met hun vader. Het is dus belangrijk om te beseffen dat naast een goede opvoeding en liefde, ook aanwezigheid binnen het huwelijk en het gezin van groot belang is voor de kinderen en zeker voor de echtgenote, die er anders vaak alleen voor staat.
Karakter gaat boven gave
Wat ook belangrijk is, is dat de bediening die iemand heeft, samengaat met een karakter dat daarmee in overeenstemming is. We moeten uiteindelijk bedenken dat het voorbeeld dat iemand geeft in zijn preek ook getoetst moet kunnen worden in zijn eigen leven.
Het punt is dit: of je nu een geestelijk leider bent of gewoon een vader in je gezin, je woorden moeten waarheid zijn en zichtbaar in je dagelijkse doen en laten. Anders gezegd: wat je predikt, moet je léven. Ik houd mezelf – en soms ook een ander – steevast de spiegel voor met deze vraag: als je er straks niet meer bent, wat is dan de blijvende herinnering? Waar gaat het uiteindelijk om: de dingen die je hebt gezegd, of de persoon die je bent geweest? We moeten daarom ook stilstaan bij wat blijft. De Bijbel zegt in 1 Korinthe 13 dat als al het andere voorbij is – de tongen niet meer klinken en de profetieën niet meer gehoord worden – datgene wat overblijft, dat is de liefde.
Vruchtdragen
Daarom is het niet van belang welke titel je hebt in een kerk, welke invloed of status je hebt in de maatschappij. Er zijn mensen met bijzonder grote talenten en een enorme zalving. Als ze spreken, ervaart men bij wijze van spreken al de Heilige Geest. Maar dat is nog niet voldoende als basis voor een gezond gezinsleven.
Het is dus essentieel dat ons leven vrucht draagt en de vrucht van Christus vertoont. Dat het gedrag dat wij als man en als vrouw naar elkaar toe hebbne, en ook in ons gezin, uiteindelijk iets is waarin Christus herkenbaar is. De liefde, de discipline, de eerlijkheid, de zorgvuldigheid, het respect voor iedereen: dat zijn waarden die herkenbaar moeten zijn in ons leven. En de Bijbel noemt dat in Galaten 5 de vrucht van de Geest. Een prachtige vrucht die, als ze in je leven naar voren komt, ervoor zorgt dat je uiteindelijk een zegen zult zijn binnen je gezin en zeker ook daarbuiten.
Spiegel voorhouden
Daarom is het van groot belang om jezelf een spiegel voor te houden. Dit kan in je eentje: door na te denken over je leven, door in gebed en tijdens je stille tijd na te denken over je houding en de woorden die je spreekt. De manier waarop je met je partner omgaat, de wijze waarop je in het leven staat naar je kinderen toe.
Soms is het zelfs nodig dat je een externe coach of vertrouwenspersoon hebt, iemand buiten het gezin en het huwelijk, die je een spiegel voorhoudt. Die als het ware een buddy voor je is, die naar je luistert, maar die je ook feedback geeft. Die je de spiegel voorhoudt en zegt: “Joh, zoals je het nu aanpakt, dat is toch niet goed? Dat werkt toch niet in je leven?” Zo zijn er vele manieren om uiteindelijk aan je karakter te schaven.
In de eerste plaats door je gemeenschap met God, door je stille tijd, door in het licht te leven en te zeggen: “Heer, is er iets in mijn leven waarin ik nog kan groeien? Is er nog iets waarin ik de ander tegemoet moet komen en zelfs moet belijden: ‘Schat, ik ben tekortgeschoten, wil je mij vergeven?'” Daarnaast is het belangrijk dat we eerlijk zijn naar onze partner, jezelf en bovenal naar God. Dat je leeft vanuit de verantwoordelijkheden die je hebt gekregen.
@Wim van Putten