Kerkpijn
De podcast
Afgelopen week beluisterde ik een podcast van Goed Nieuws Radio met voorganger Arjan Zantingh van de Stadskerk in Groningen. In de podcast spraken ze over het onderwerp ‘kerkpijn.’ In zijn eigen gemeente merkte Arjan dat dit een belangrijk onderwerp is, omdat het een vruchtbaar samenleven als broers en zussen in de weg stond. Hij kent ook kerkpijn uit zijn eigen leven, waarover hij ook vertelt in deze podcast. Dit was dan ook voor hem de reden om met dit onderwerp aan de slag te gaan in zijn gemeente en in eigen leven. Het was een boeiende podcast met veel herkenning. Ik heb daarom ook daarna zijn preek over dit onderwerp beluisterd, die hij vorig jaar heeft gehouden in zijn kerk. Ik geef een beetje de samenvatting van deze toespraak weer:
Liefde voor Gods huis, de kerk
De kern van de preek draait om Psalm 84, die gaat over een diep verlangen naar Gods huis. De psalmist verlangt intens naar de tempel in Jeruzalem, omdat God daar op een bijzondere manier aanwezig is. Eén dag in Gods huis is volgens hem meer waard dan duizend dagen ergens anders.
De gemeente als Gods huis
Tegenwoordig is de tempel er niet meer, maar voor christenen is de gemeente van Jezus Gods heiligdom. De gemeenteleden zijn als levende stenen van een geestelijk huis waar Christus woont. Daarom zou een christen ook een diep verlangen moeten hebben naar de ontmoeting met Jezus en daarmee ook met elkaar, want samen vormen zij zijn huis.
Arjan Zantingh vraagt zich af hoe het zit met het verlangen van de toehoorders naar de gemeente. Hij waarschuwt dat als een generatie de kerk als een optie ziet, de volgende generatie het als onnodig zal beschouwen. Hij stelt dat het geen zin heeft om uit gewoonte te komen, maar dat een verlangen naar wat God zal doen wanneer ze samenkomen, essentieel is. Hij roept op om eerlijk met God in gesprek te gaan als het verlangen is weggeëbd, en zo nodig te bidden om dit verlangen terug te krijgen of opnieuw een actieve rol in de gemeente op te pakken.
De kerk als werkplaats van liefde
De spreker benadrukt dat de kerk boven alles een werkplaats van liefde is. Liefde kan niet zonder waarheid, en waarheid niet zonder liefde, maar wel zonder oordeel. Het evangelie gaat over een verloste en verlossende gemeenschap; je kunt niet bij Jezus horen zonder deel uit te maken van zijn lichaam, de gemeente.
Hij erkent dat geen enkele gemeente perfect is en dat er in de Bijbel ook voorbeelden zijn van conflicten en misstanden binnen de vroege kerk. Ondanks de imperfecties is de gemeente, als ze functioneert zoals bedoeld, de beste plek op aarde om te groeien in liefde. God heeft geen plan B; de gemeente is Gods plan A en Hij zal altijd van zijn gemeente houden, hoe onvolkomen ook. Arjan roept op om opbouwend en zegenend over andere kerken te spreken en te stoppen met oordelen.
Omgaan met kerkpijn
Een belangrijk thema in zijn boodschap is kerkpijn: de pijn en teleurstelling die mensen oplopen binnen de kerk, vaak door toedoen van andere gelovigen of leiderschap. Dit kan leiden tot moeite met binding of dienen. Arjan deelt zijn eigen ervaring met kerkpijn en benadrukt dat het belangrijk is om hiermee aan de slag te gaan, want onverwerkte pijn kan belemmerend werken en invloed hebben op het functioneren in de gemeente.
Hij geeft aan het einde van zijn toespraak vier adviezen om met kerkpijn om te gaan:
- Herken je pijn: Schrijf op wat de pijn is, door wie en hoe die is ontstaan, en welke emoties het oproept. God weet ervan en wil dat je je gevoelens met Hem deelt.
- Ga de weg van vergeving: Vergeving is de enige weg naar herstel. Het betekent niet dat de pijn minder erg wordt of dat je die niet meer voelt, maar het bevrijdt je van de invloed van de ander. Zoek waar mogelijk ook verzoening op met de persoon die de pijn heeft veroorzaakt.
- Neem verantwoordelijkheid voor je eigen aandeel: Ook al lijkt jouw aandeel klein, het is belangrijk om te erkennen wat je zelf misschien niet goed hebt gedaan en hiervoor vergeving te vragen.
- Probeer weer te vertrouwen: Hoewel er geen garantie is dat je niet opnieuw teleurgesteld zult worden, is het de moeite waard om je weer open te stellen en te geven aan de gemeente. God zal stappen naar herstel en vernieuwde toewijding zegenen.
De preek wordt afgesloten met de wens dat iedereen weer vanuit het diepst van zijn ziel kan zeggen: ‘Hoe liefelijk is uw woning.’
Gods huis
Veel mensen lopen met kerkpijn rond, gevangen tussen verlangen en teleurstelling. Maar de ervaring leert, dat er genezing mogelijk is. Want Gods huis blijft liefelijk, niet omdat wij perfect zijn, maar omdat Hij perfect liefheeft. En soms moet er door de donkere vallei van pijn heen worden gegaan om opnieuw te ontdekken hoe mooi het is om thuis te zijn in zijn huis.
‘Één dag in uw voorhoven is beter dan duizend elders.’ Deze woorden mogen weer geloofd worden. En langzaam maar zeker groeit het verlangen weer – verlangen naar Gods huis, naar zijn volk, naar de plek waar liefde wordt geleerd en geleefd, hoe onvolmaakt ook.
Soms moet er meer gebeuren
Naast de vier genoemde stappen, moet er soms nog meer gebeuren. Ik heb dat gezien in een gemeente, waar men tot de erkenning kwam, dat er ernstige fouten waren gemaakt in het verleden. De leiders verlangden naar herstel, een einde aan de ontstane gebrokenheid. Het begint bij het erkennen dat er fouten zijn gemaakt, waardoor er schade is aangebracht aan de individuele leden, maar ook aan de gemeenschap. Relaties die beschadigd zijn en spanning hadden gegeven in Gods gezin. Men koos voor een periode van verzoening, er werd opnieuw contact gezocht met de vertrokken leden. Men vroeg vergeving en deed schuldbekentenis. Er werd gezamenlijk avondmaal gevierd tijdens een verzoeningsdienst. Beschadigde relaties werden hersteld. Dit legt een basis voor echte vernieuwing. Niet goedkoop, niet oppervlakkig, maar met diepte en bewogenheid.
Laten we maar zuinig zijn op elkaar, elkaar aanvaarden, wijs omgaan met veranderingen en begrip hebben als mensen een andere keuze maken en een ander ‘thuis’ zoeken. Kerkpijn, het is een ziekte die gelukkig voorkomen kan worden, maar als het geconstateerd is, met liefde ook genezen kan.
@wimvanputten