Vriendschap, een kostbaar geschenk
Vriendschap is familie die je kiest
Hé, vriend, hoe gaat het?
Vriendschap, dat is voor mij echt één van de belangrijkste dingen in het leven. Naast mijn gezin natuurlijk – mijn lieve Ingrid en de kinderen met hun partners – mag ik mezelf gelukkig prijzen met een hele rits vrienden. We zien elkaar regelmatig, of ik bel ze gewoon even op. “Hé, lieve vriend, hoe gaat het met je?” vraag ik dan. Door de jaren heen heb ik gemerkt hoe belangrijk het is om echte vrienden te hebben. Je hoeft elkaar niet elke week te zien; soms zit er zomaar een hele tijd tussen. Maar dat maakt niet uit, want ze zijn er. Altijd. En ik voor hen.
Vriendschap is trouwens ook een thema dat je al in de Bijbel tegenkomt. Denk aan Abraham, die een vriend van God werd genoemd, of aan David en Jonathan, wiens vriendschap door de jaren heen onafscheidelijk bleef.
Trouw door dik en dun
Trouw is dan ook een van de belangrijkste kenmerken van vriendschap. Dat je elkaar steunt, door dik en dun. Een echte vriend laat je niet in de steek, ook niet als het leven even tegenzit. Spreuken 17:17 zegt het al: “Een vriend is er altijd, en een broer is geboren om te helpen in de tijd van de nood.” De vriendschap tussen David en Jonathan is hier het perfecte voorbeeld van. Jonathan bleef trouw aan David, zelfs toen zijn eigen vader, koning Saul, David naar het leven stond. Jonathan hielp David ontsnappen en beschermde hem, wat er ook gebeurde. Als een vriend het moeilijk heeft, ongeacht wat, dan ben je er voor hem of haar. Al moet je er een uur voor rijden, dan is dat geen moeite. Dat hoort zo onder vrienden.
Maar vriendschap draait ook om eerlijkheid. Echte vrienden zijn niet bang om hun hart te laten zien. Soms betekent dat ook dat je moeilijke gesprekken moet voeren. Een diepe vriendschap is gebouwd op de waarheid, hoe pijnlijk die soms ook kan zijn. Die wijsheid vind je ook in Spreuken 27:6: “Wonden van een vriend zijn gemeend, de kussen van een vijand bedrieglijk.” Toen de profeet Nathan koning David confronteerde met zijn zonden met Batseba, handelde hij als een ware vriend. Hij sprak die moeilijke waarheid uit, puur uit liefde en zorg voor Davids welzijn. Mijn ervaring is dat moeilijke onderwerpen of pijnlijke situaties juist onder vrienden, in of buiten de kerk, besproken moeten worden. Dat verstevigt de band, vraagt wel veel wijsheid en soms geduld, maar werkt meestal verdiepend. Het maakt een vriendschap eerlijker. Dat geldt overigens ook voor mezelf, zeker binnen een huwelijk, maar ook in vriendschappen, je moet kunnen incasseren. Niet leuk altijd, maar soms wel noodzakelijk.
De kunst van vergeven
Niemand is perfect, dus ook tussen vrienden kan het weleens schuren. Verschillen van inzicht, momenten waarop je elkaar even niet begrijpt. Dan is de vraag: laat je het erbij zitten, of ben je bereid de ander weer op te zoeken? Vergeving is hierin een cruciaal onderdeel. Vergeven is essentieel om een gezonde en langdurige vriendschap te onderhouden. Vergeving schenken, maar ook vergeving ontvangen. Het lef hebben om te erkennen: ik zat fout, wil je mij vergeven? Zoals we in Kolossenzen 3:13 lezen: “Verdraag elkaar en vergeef elkaar als de een van de ander een verwijt heeft. Zoals de Heer u vergeven heeft, zo moet ook u vergeven.”
Misschien heb je de uitspraak weleens gehoord dat vrienden komen en gaan, net als de seizoenen van een jaar. Kun je het vergelijken met de onderdelen van een boom? Er zijn namelijk drie soorten mensen die je pad kruisen in dit leven.
De blad-vrienden
De bladmensen, om te beginnen. Die komen binnengewaaid als de herfstwind. Ze hangen een tijdje rond, maken wat lawaai, en voor je het weet zijn ze weer verdwenen. Net als bladeren die vallen bij de eerste vorst. Je kunt er niet op bouwen, want ze zijn er vooral voor zichzelf. Ze pakken wat ze pakken kunnen en zijn weg zodra het hen uitkomt. Je ziet het vaak bij bekende mensen, artiesten of voetballers. Ze worden omringd door figuren die alleen maar meeliften op hun succes, roem of geld. Zodra er problemen zijn, of als de bekendheid even minder wordt, zijn deze ‘vrienden’ in geen velden of wegen meer te bekennen. Hun vriendschap was leeg, als een blad dat van de boom valt zodra het begint te stormen. Hoeveel vrienden hebben ‘gevallen’ artiesten en zangers over na hun publiekelijke vernedering? Weinig denk ik. Slechts de eenzaamheid blijft achter.
De tak-vrienden
Dan heb je de takmensen. Die lijken steviger. Ze kunnen best wat hebben. Maar zodra er een storm in je leven opsteekt, zodra het even tegenzit… krak! Dan breken ze af. Deze mensen kunnen het prima aan zolang de zon schijnt, maar wanneer de wind van voren komt, laten ze je in de steek. Echte vrienden tillen elkaar juist op. Ze vieren je successen en zijn een bron van kracht als je je zwak voelt. Prediker 4:9-10 zegt het mooi: “Twee zijn beter dan één; zij hebben meer profijt van hun inspanning. Want als de een valt, helpt de ander hem overeind. Wee de mens die alleen is wanneer hij valt; hij heeft niemand om hem te helpen.” Je ziet het ook in families. Broers die samen een bedrijf opbouwen. Er ontstaat spanning, de winst valt tegen, en plotseling staan ze lijnrecht tegenover elkaar. Of gezinnen die samen op vakantie gaan, waar een klein conflict tussen de kinderen de hele relatie kapotmaakt. In de coronaperiode zijn familieleden tegenover elkaar komen te staan en kerkelijke relaties verbroken, omdat men een ander standpunt had dan de ander. Het leek zo’n stevige tak, en toch… brak hij. Als er iets gebeurt, moet je elkaar opzoeken en niet blijven verwijten, maar elkaar overeind helpen, zoals de Prediker ons leert.
De wortel-vrienden
Maar gelukkig zijn er ook de wortelmensen. Ach, die zijn zeldzaam, daar moet je zuinig op zijn. Hun vriendschap is onvoorwaardelijk. Geen ophef, geen theater, gewoon er zijn. Als jij dorst hebt, geven zij je water. Als de storm raast, houden zij je overeind. Het kan ze niets schelen of je rijk bent of arm, succesvol of een verliezer. Ze nemen je zoals je bent, met al je zwakheden en je moeiten. Die wortelmensen, dat zijn de echte kanjers. Die blijven, wat er ook gebeurt. Winter, lente, zomer of herfst – zij laten je nooit vallen.
De grootste wortelvriend is Jezus zelf. Zijn blijvende vriendschap werd zichtbaar door zelfopoffering. Liefde en vriendschap vragen soms om opoffering. Een ware vriend stelt de behoeften van de ander boven die van zichzelf. Jezus gaf zijn leven voor ons, hij ging de dood in om jou en mij tot leven te roepen. Johannes 15:13 vat het perfect samen: “Grotere liefde heeft niemand dan deze, namelijk dat iemand zijn leven geeft voor zijn vrienden.” Dit is het ultieme voorbeeld van Jezus’ vriendschap. Hij offerde zijn leven voor ons, zijn vrienden, zodat wij eeuwig leven konden hebben.
Kijk maar eens om je heen. Welke soort mensen heb jij in je leven? En durf jij God ook als een vriend te zien?
@wimvanputten