Het Profetische: Openheid en Toetsing
Ben jij ook geïnteresseerd in het profetische? Het is een onderwerp dat mij persoonlijk enorm bezighoudt, al sinds het begin van mijn geloofsleven. De Bijbel moedigt ons er ook toe aan, wat ik een sterke aansporing vind.
De apostel Paulus zegt het heel direct:
‘Doof de Geest niet uit, veracht de profetieën niet, maar toets alles en behoud het goede’ (1 Thess. 5:19-21 HSV)
En in 1 Korinthe 14:1 gaat hij nog een stap verder door te zeggen, dat we vooral moeten streven naar de gave van profetie. Dus ja, we moeten ons uitstrekken naar álle gaven, maar naar profetie blijkbaar nog net iets extra.
Mijn eigen ervaringen met profetie zijn overwegend positief en vaak cruciaal geweest voor de rest van mijn leven. Ik denk aan de start van mijn geloofsleven en prediking, die begon nadat een profeet een woord over mij uitsprak, na mijn doop door onderdompeling. Daar werd over mij geprofeteerd dat ik Gods Woord zou brengen en allen die in het huis zijn zou bemoedigen en verlichten. Dat zijn geen geringe woorden, en ze hebben mijn leven zeker richting gegeven.
Maar we wilden gehoorzaam zijn aan wat God had gesproken.
Ook latere keuzes in ons leven met grote veranderingen, zijn ingegeven door profetische woorden. Woorden die zo accuraat waren, terwijl we zelf niet op het idee waren gekomen om die beslissing te nemen. Het was niet onze eigen keuze in eerste instantie, maar richtinggevende woorden van God, die ons bij een nieuwe weg bepaalden. En die weg zijn we gegaan, in gehoorzaamheid. Dit betekende zelfs een verandering van gemeente om onze roeping voort te kunnen zetten. Ook al was het voor de gemeente waar we vandaan kwamen niet altijd te begrijpen. Maar we wilden gehoorzaam zijn aan wat God had gesproken.
Want God spreekt nog steeds, ook vandaag de dag, door Zijn profeten:
‘Voorzeker, de Heere HEERE doet niets tenzij Hij Zijn geheimenis heeft geopenbaard aan Zijn dienaren, de profeten.’ (Amos 3:7 HSV)
Daarom sta ik positief tegenover elk woord dat in de naam van de Heer wordt gesproken, zeker als je als ontvanger voelt: dit is goed, hier zit herkenning in. Maar –en dat is cruciaal – de Bijbel maakt ook duidelijk dat het niet alleen de spreker is. De ontvanger moet het woord óók zorgvuldig toetsen en niet klakkeloos navolgen.
Zelf ben ik ook vertrouwd geraakt met het ontvangen van woorden en dromen. Meestal zijn dromen gewoon een proces, een psychische verwerking van het verleden of heden. Maar sommige dromen hebben een ander karakter, een hoger doel. Dat zijn de dromen die door de Heilige Geest worden ingegeven. Daar ben ik in die zin ook mee vertrouwd, dat God regelmatig via dromen tot mij spreekt. Een droom of beeld waar ik iets mee moet; soms om door te geven in de gemeente, soms aan een persoon, soms richtinggevend voor mijn eigen leven. Deze dromen komen, geloof ik, van God. De Bijbel spreekt er ook over dat ouderen zullen dromen:
Daarna zal het geschieden dat Ik Mijn Geest zal uitstorten op alle vlees: uw zonen en uw dochters zullen profeteren, uw ouderen zullen dromen dromen, uw jongemannen zullen visioenen zien. (Joël 2:28 HSV)
Ik mag mijzelf inmiddels wel tot de ouderen rekenen, dus dat geldt ook voor mij. Hetzelfde geldt voor het ontvangen van woorden. Soms krijg je ineens een ingeving, een beeld of een gedachte ‘van een hoger niveau’, wat je profetisch zou kunnen noemen. Dit gebeurt bij mij niet met heel grote regelmaat. In tegenstelling tot sommige mensen, die horen God elke dag vele malen spreken; dat is niet mijn ervaring. Ik heb daar dan ook weleens mijn twijfels bij. Maar ik heb wel vaak ervaren dat God heel duidelijk spreekt in specifieke, bijzondere omstandigheden.
Altijd was het voor mij de gewoonte om die woorden te toetsen. Soms legde ik het voor aan iemand anders: “Hoe komt dit bij jou over? Is er herkenning? Of raakt het je totaal niet en herken je er niets in?” Dus ook voor degenen die denken iets bovennatuurlijks van God door te mogen geven, is het altijd zaak om het te toetsen.
Nu heb ik helaas ook gezien hoe het op dit punt regelmatig niet goed gaat. Ik heb in gemeenten meegemaakt dat er over een zieke werd gesproken dat zij genezen zou worden, maar deze vrouw overleed. Ik heb gezien hoe er woorden werden gesproken over mensen dat ze de zending in zouden gaan, en het is er nooit van gekomen. Ook zijn in het verleden relaties aan elkaar geprofeteerd, die vervolgens strandden omdat het niet door de Heer was gesproken. Ik wil degene die het woord sprak niet direct veroordelen, maar ik constateer wel, dat er soms woorden worden gesproken die gewoon niet uitkomen, met alle verwarring van dien.
Het Oude Testament is hierin heel helder
Het Oude Testament is hierin heel helder. Als een profeet iets sprak in Gods naam en het kwam niet uit, had hij niet namens God gesproken en was hij niet door God gezonden:
Ik heb die profeten niet gezonden, toch zijn zij zelf gaan lopen. Ik heb niet tot hen gesproken, toch zijn zij zelf gaan profeteren. (Jer. 23:21 HSV)
Dat maakt duidelijk hoe belangrijk het is dat, wanneer we de naam van de Heer gebruiken, deze profetie ook daadwerkelijk van Hem moet zijn. Anders is het beter om je mond te houden.
Kun je nu zeggen dat dit valse profetie is? Nee, dat geloof ik niet per se. Maar ik geloof wel dat het niet nauwkeurig is en daardoor schade kan aanrichten. We moeten daar zeer voorzichtig mee zijn. Voorzichtig, omdat de persoon die deze woorden spreekt ook de indruk wekt een door God gezalfd te zijn, terwijl de uitkomst van zijn woorden nogal twijfelachtig is. Daarom vind ik, dat je uiterst zorgvuldig moet zijn als je zegt in de naam van de Heer te spreken. De Bijbel zegt zelfs: “Je zult de naam van de Heer niet ijdel gebruiken.” Met andere woorden, wanneer je zegt in de naam van de Heer te spreken, moet je dat wel heel zeker weten. Want ik heb gezien dat veel van dit soort ‘woorden’ helaas voortkomen uit eigen fantasie.
Is daarmee alles gezegd? Nee, gelukkig niet. Er is veel wat de Heer tot ons wil zeggen. In de eerste plaats door Zijn Woord, de Bijbel. In de tweede plaats door mensen, die soms, zonder dat ze het weten, iets zeggen dat perfect past in een situatie – ook dat zou je profetisch kunnen noemen. En er zijn zeker ook mensen die, in de naam van de Heer, heel duidelijke woorden hebben ontvangen en uitgesproken over nationale leiders, regeringen, machthebbers. Zelfs rondom oorlogen heb ik gelezen over profeten die bijvoorbeeld in de Tweede Wereldoorlog het einde van de oorlog hadden voorspeld, waarmee ze de gemeenten bemoedigden, dat er een eind zou komen aan de tirannie. Zo kunnen profetische woorden ons ook aansporen om te verwachten en te vertrouwen dat er een eind komt aan een moeilijke situatie in ons eigen leven.
In het Nieuwe Testament komen we de profeet Agabus tegen. De eerste keer dat we hem tegenkomen in Handelingen, profeteert hij dat de wereld getroffen zou worden door een hongersnood (Hand. 11:28). En in hetzelfde vers wordt meteen gezegd dat de profetische woorden van Agabus ook daadwerkelijk zijn uitgekomen. Dat is de Bijbelse standaard.
Nu nog even iets over de hedendaagse ‘profetische beweging’: Er is toenemende belangstelling voor het profetische, en dat is op zich goed. Maar ik heb ook gezien dat mensen, soms zonder enige kennis of gedegen Bijbels onderwijs, gestimuleerd worden om maar ‘woorden, beelden of gedachten’ door te geven. Daar heb ik grote twijfels bij. Ik heb zelf meegemaakt dat er over mij werd geprofeteerd, waarbij iemand iets zei dat kant noch wal raakte en ver van de waarheid was. Ook is over mij geprofeteerd dat ik samen met iemand een grote campagne zou leiden in Afrika. De man met wie ik samen zou zijn op deze reis, herkende evenals ik, niets van deze woorden, want wij hadden beiden een totaal andere roeping. En tot op de dag van vandaag, zijn die woorden ook niet in vervulling gegaan. Wij hebben ze dan ook naast ons neergelegd.
Profetische woorden dienen dus altijd zeer zorgvuldig gewogen en getoetst te worden. En juist nu de profetische ‘beweging’ zo in opkomst is, is goede kennis van Gods Woord noodzakelijk. Ik zie jonge mensen die, vaak met mooie muziek op de achtergrond, worden uitgedaagd om ‘na te denken wat God tot hen wil spreken’. Deze woorden, gedachten en beelden die ze ontvangen en doorgeven, worden dan ‘het spreken van God’ genoemd. Ik vind dit heel geforceerd overkomen. Ik wil dat daarom ook niet zomaar profetisch noemen. Het is veelal de eigen fantasie van mensen, hun eigen hoop of verwachting. Het is vaak een projectie van hun eigen innerlijk, maar niet het spreken van God.
Kind met het badwater weggooien?
Gooi ik hiermee het kind met het badwater weg? Nee, natuurlijk niet. Ik ben gevoelig voor goede, Bijbelse profetie. Ik geloof dat de Heer in de eerste plaats altijd spreekt door de prediking en, heel persoonlijk, door het lezen van Zijn Woord. Zeker in bepaalde situaties zal Hij ook tot ons spreken met een zachte, stille stem in ons hart, als wij Hem om wijsheid vragen. Als de Bijbel ons in Korinthe uitdaagt om ons uit te strekken naar profeteren, geeft de Bijbel óók de richtlijnen hiervoor. Die richtlijnen moeten wij zeer zorgvuldig en nauwkeurig blijven volgen, anders wordt het alleen maar menselijke fantasie die schade bewerkt.
De Bijbel herinnert ons eraan:
‘Spreekt iemand, laten het woorden zijn als van God’, en elders: ‘…want wij kennen zijn gedachten slechts onvolkomen en bovendien is het voor ons moeilijk zijn gedachten in onze eigen taal uit te drukken’ (vrij geciteerd, gedachte uit 1 Petr. 4:11 en 1 Cor. 13:9).
Laten we openstaan voor wat God ons wil zeggen, maar tegelijkertijd wel kritisch en verstandig blijven. Check altijd of het klopt met wat er in de Bijbel staat.
@wimvanputten